ಈ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ತಿಳಿಸಿ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ. ತಮ್ಮೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಸವಿಜ್ಞಾನ ತಂಡದಿಂದ ಮನವಿ: ಕೋವಿಡ್-19 ರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಾಸ್ಕ್ ಧರಿಸಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅಂತರ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಲಸಿಕೆ (ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್) ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿ. ಆಗಾಗೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಸೋಪಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಿರಿ. ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ

Tuesday, May 4, 2021

ಇದೇನು ಮನೆಯೋ ? ವಾಚನಾಲಯವೋ ? ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೋ? ಕಲಾ ಕುಟೀರವೋ?

ಇದೇನು ಮನೆಯೋ ? ವಾಚನಾಲಯವೋವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೋಕಲಾ ಕುಟೀರವೋ?   


ಲೇಖಕರು:    ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಬಿ.ಜಿ.

ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು
ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಬ್ಯಾಟರಾಯನಪುರ,
ಮೈಸೂರು  ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು

 


ಕೋಲಾರದ ವಿ.ಎಸ್.‌ಎಸ್.‌ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದೇವಲ್ವಾ? ಸವಿಜ್ಞಾನ ತಂಡ ಶಾಸ್ತ್ರೀಜೀಯವರ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ವಿಷಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸತ್ಯದ ಅನಾವರಣವಾಯಿತು. ಆಗ ನಮಗೆ ಅನಿಸಿದ್ದು ನಾವು ಬಂದಿದ್ದೆಲ್ಲಿಗೆ? ಇದೇನು ಮನೆಯೋ ? ವಾಚನಾಲಯವೋ? ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೋ? ಕಲಾಕುಟೀರವೋ? ಒಬ್ಬ ಮಾದರಿ ಆಚಾರ್ಯೋತ್ತಮನಾಗಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ಏನೆಲ್ಲ ಮಾಡಬೇಕೋ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬ್ಯಾಂಕ್  ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿಯವರು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅದನ್ನು  ತಮ್ಮ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಅದೊಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆ. ಅದನ್ನು ಅವರ ಬಾಯಲ್ಲೇ ಕೇಳುವಿರಂತೆ.  ಈಗ ನಾನು ಹೇಳ ಹೊರಟಿರುವುದು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಂತಿರುವ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ !!! ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ನೋಡಿ, ನಲಿದು ಕಲಿತು ಸ್ವಾಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳ ಬಗ್ಗೆ. ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಉಣಿಸಬೇಕೆಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿಯವರ ಹಪಾಹಪಿ, ಕಾಳಜಿ ಬಹುಷಃ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಕರಣೀಯ.


ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಫಾಸಿಲ್ಗಳು, ಖನಿಜಗಳು, ಗಣಿತ ಮಾದರಿಗಳು. ಹರ್ಬೇರಿಯಂ, ಬೋನ್ಸಾಯ್ ಮರಗಳು, ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ತಾಳೆಗರಿಗಳು, ಹರಪ್ಪ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು, ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಎರಡೇ ನೂರಾರು ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಕತ್ತರಿ, ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದಗಳಿದ್ದರೆ  ಅವರ ಕೈಚಳಕದಿಂದ ಮೂಡುವ ಕಿರಿಗಾಮಿ, ಓರಿಗಾಮಿ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ನೂರಾರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಯಾವುದೇ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದ, ಖರ್ಚಿನ ಬಾಬತ್ತಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನೇ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ  ದೊರೆತ ಲಾಭವೇ ಸರಿ.   ಈಗ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮೂಲ್ಯ ನಿಧಿಯಂತಹ ಒಂದಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ. 


ಜ್ಞಾನದಾಹ ನೀಗಿಸಲು ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿಯವರು!!!
ತಮ್ಮ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಹಿಂದಿನ ರೋಚಕ ಕತೆಯನ್ನು ಜ್ಞಾನದಾಹಿಗಳಿಗೆ  ವಿವರಿಸುವುದೆಂದರೆ  ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರಿಗೆ ಅಮಿತೋತ್ಸಾಹ. ಪಂಡಿತರಿರಲಿ ಪಾಮರರಿರಲಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳೇ ಇರಲಿ. ಅದೇ ಅನುಕರಣೀಯ ಉತ್ಸಾಹ!!!

ಇದು ಪೈಂಟಿಂಗ್ಅಂದುಕೊಂಡ್ರಾ? ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ  ಕತ್ತರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕಸ ರಸವಾಗಿ ಅರಳದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ? ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ  ಕೈಯಲ್ಲರಳಿದ ಸುಂದರ ಕಲೆ!!!.  ಇದು ಕೇವಲ ಪೇಪರ್ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಗಳಿಂದಾದ ಮಾಯಾಜಾಲ ಎಂದರೆ ನಂಬುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾದೀತು!!!. ನೈಜ ವಸ್ತುಗಳೋ ಏನೋ ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸುವಷ್ಟು ತದ್ರೂಪ ಸೃಷ್ಟಿ!!!!  ಶಿಕ್ಷಕ ಕಲಾವಿದನಾದರೆ ಲಾಭಗಳೆಷ್ಟೋ !!!


ಟೆರಿಬ್ರಾಟ್ಯುಲ

ವಂಶಬ್ರಾಕಿಯೋಪೋಡಾ

ವರ್ಗ : ಆರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟಾ

ಕುಟುಂಬ : ಟೆರಿಬ್ರಾಟುಲಿಡೇ

೫ ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯು ಮಯೋಸೀನ್ಮತ್ತು ಪ್ಲಿಯೋಸೀನ್ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.


ಮೊಲಸ್ಕ (ಮೃದ್ವಂಗಿ) ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಅಕಶೇರುಕ ೧೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಜುರಾಸಿಕ್ಯುಗದ ಫಾಸಿಲ್‌. ಇದು ಅಪ್ಸಿಡೋಸೆರಸ್ಜಾತಿಯ ಅಕ್ಯಾಂಥಿಕಂ ಪ್ರಭೇದಸುಮಾರು 6cm ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕ್ಯಾಲಿಮೀನ್

ವಂಶ : ಕೀಲ್ಗಾಲಿಗಳು ( ಆರ್ಥ್ರೋಪೋಡಾ )

ವರ್ಗ : ಟ್ರೈಲೋಬೈಟಾ

ಗಣ  : ಫ್ಯಾಕೋಪಿಡಾ

ಕುಟುಂಬ : ಕ್ಯಾಲಿಮೆನಿಡೇ

ಇದರ ದೇಹದಲ್ಲಿ 13 ಖಂಡ ವಿಂಗಡಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ  ಶಿರೋಭಾಗವುಳ್ಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 360-435 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಮಧ್ಯ ಡೆವೋನಿಯನ್ಕಾಲಘಟ್ಟದ್ದು. ಈ ಫಾಸಿಲ್ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ  ಅಮೇರಿಕಾ , ಯೂರೋಪ್ಮತ್ತು ಆಷ್ಟ್ರೇಲಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಫೈಮಾಟೋಸೆರಸ್

ವಂಶ: ಮೊಲಸ್ಕ

ವರ್ಗ : ಸೆಫಲೋಪೋಡ

ಉಪವರ್ಗ : ಅಮೋನೋಯ್ಡಿಯ

ಕುಟುಂಬ : ಫೈಮ್ಯಾಟೋಸೆರಟಿಡೇ

8.2 cm ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಈ ಫಾಸಿಲ್‌ 168 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನ ಜುರಾಸಿಕ್ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.


ಪಾಲಿಪ್ಟಿಕೈಟಸ್ಫಾಸಿಲ್

ವಂಶ: ಮೊಲಸ್ಕ

ವರ್ಗ : ಸೆಫಲೋಪೋಡ

ಉಪವರ್ಗ : ಅಮೋನೋಯ್ಡಿಯ

ಕುಟುಂಬ : ಓಲ್ಕೋಸ್ಟೆಫಾನಿಡೇ

6.8 cm ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಈ ಫಾಸಿಲ್‌  125-130 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರೆಟೇಷಿಯಸ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಫಾಸಿಲ್ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

ಹಾರ್ಪೋಸೆರಸ್

ವಂಶ : ಮೊಲಸ್ಕ

ವರ್ಗ : ಸೆಫಲೋಪೋಡ

ಉಪವರ್ಗ : ಅಮೋನೋಯ್ಡಿಯ

ಕುಟುಂಬ : ಹಿಲ್ಡೋಸೆರಾಟಿಡೇ

ಸುಮಾರು 5.5 cm ಗಾತ್ರದ ಈ ಫಾಸಿಲ್‌ 178 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನ ಜುರಾಸಿಕ್ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಯೂರೋಪ್‌, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಗೊನಿಯಾಟೈಟಸ್ 

ಫೈಮಾಟೋಸೆರಸ್

ವಂಶ: ಮೊಲಸ್ಕ

ವರ್ಗ : ಸೆಫಲೋಪೋಡ

ಉಪವರ್ಗ : ಅಮೋನೋಯ್ಡಿಯ

ಕುಟುಂಬ : ಗೊನಿಯಾಟೈಟಿಡೇ

4.5cm ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಈ ಫಾಸಿಲ್‌ 345 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಬೋನಿಫೆರಸ್‌  ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ,ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.


ಎಷ್ಟು ಸೊಗಸಾದ ಫಾಸಿಲ್‌ !! ಎಲೆಯ ಪಡಿಯಚ್ಚು ಹೇಗೆ ಮೂಡಿದೆ!!!

ಜರೀಗಿಡಗಳ ಪಡಿಯಚ್ಚು ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ 


ಅಮೋನಾಯ್ಡ್ಫಾಸಿಲ್

ವಂಶ: ಮೊಲಸ್ಕ

ವರ್ಗ : ಸೆಫಲೋಪೋಡ

ಉಪವರ್ಗ : ಅಮೋನೋಯ್ಡಿಯ

ಇಂದಿನ ನಾಟಿಲಸ್ಮೃದ್ವಂಗಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22,000 ದವರೆಗೂ ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆಜಾನ್ನಲ್ಲೂ ನೀವು ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.   ಆಕರ್ಷಕ ಫಾಸಿಲ್ಗಾಜಿನಂತಹ ನಯವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 66-419 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನ ಡೆವೋನಿಯನ್ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಾಜೋ ? ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೋ?
 
ಪಾರದರ್ಶಕ ಗಾಜಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಕೀಟ ನಿಸರ್ಗದೊಡಲಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೊದಗಿಸುತ್ತಿದೆಕೀಟವೊಂದರ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಫಾಸಿಲ್ ಅನ್ನು  ಮೊಬೈಲ್ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿ. ಎಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ ಅಲ್ವಾ? ಅಚ್ಚರಿ ಎಂದರೆ ಇದರ ಬೆಲೆ 10,000 ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು!!!  ಇಂತಹ ಫಾಸಿಲ್ಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ  ಸೌಂದರ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಉದ್ದೀಪಿಸಲಾಗದೇ?

ಮಿನರಲ್ನಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳು

ಇವೇನು ಡೈನೋಸಾರ್ಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೆಂದುಕೊಂಡರೇ ನೀವು ಮೋಸ ಹೋಗಿದ್ದೀರೆಂದೇ ಅರ್ಥ !!! ಎಷ್ಟೊಂದು ಸುಂದರ ಕಲ್ಲುಗಳು. ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರ ಬಹು ಪ್ರಿಯವಲ್ಲವೇ? ಆ ಆಕಾರ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾರಲೋಹಗಳ ಪರಮಾಣುಗಳು  ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅವಕ್ಷೇಪಣಗೊಂಡು ಸಮುದ್ರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಳದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಭಾರತವೂ ಸೇರಿದಂತೆ  ಅಮೇರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್ಗಳಂತಹ ಕೆಲವೇ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವೇ. ಗೋವಾದ ಓಷಿಯಾನೊಗ್ರಫಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಸಂಗ್ರಹಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಟೈರನೋಸಾರಸ್ಡೈನೋಸಾರ್ಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳು!!

ಜುರಾಸಿಕ್ಪಾರ್ಕ್ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನೋಡದಿರುವವರೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ  ಅದ್ಭುತ ಸಂಚಲನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಸಿನಿಮ. ಸುಮಾರು 15ಮೀಟರ್ಉದ್ದದ, 6ಮೀಟರ್ಎತ್ತರದ, 10ಟನ್ಭಾರವಿದ್ದ ಟೈರನೋಸಾರಸ್ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಈ ಮಹೋರಗಗಳ ಕತೆಯೇ ಅಚ್ಚರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತದ್ದು !!!

75 ಮಿಲಿಯನ್ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಡೈನೋಸಾರ್ ವಂಶಜ ಟೈರನೋಸಾರಸ್ನ  ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವುದೇ ಒಂದು ರೋಚಕ ಅನುಭವ !!! ಅಬ್ಬಾ 2 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಹಲ್ಲುಗಳು !!! ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಾಗ ಊಹೆಗೂ ನಿಲುಕದ ಅನಿರ್ವಚನೀಯ ಆನಂದವೇ ಬೇರೆ !!! ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಸಂಗ್ರಹ ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ವಾವ್ಅನ್ನುವ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.




ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯ ಫಾಸಿಲ್ಗಳು ಜೀವ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಿಕಾ ಬೋಧನಾ  ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಇಂಗಳದಾಳುವಿನ ತಾಮ್ರದ ಅದುರು

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಒನಕೆ ಓಬವ್ವ, ಮದಕರಿನಾಯಕನ ಕಲ್ಲಿನಕೋಟೆಗಷ್ಟೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ  ಇಂಗಳದಾಳು ತಾಮ್ರದಗಣಿ ಇದೆ. ಇಂಗಳದಾಳಿನ ಗಣಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ತಾಮ್ರದ ಅದುರು

ಗತಕಾಲದ ವೈಭವವನ್ನು ಸಾರುವ ಭೂರ್ಜ್ವಪತ್ರ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟ ಸೇರಿದೆಬರವಣಿಗೆಯ ವಿಕಾಸವೊಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಅಕ್ಷರ ಮೂಡಿಸಲು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಡು ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಹಾದು ಹೋದಂತಾಯಿತು.  ಆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಸ್ಥೆ ಅದೆಂತಹದಿದ್ದಿರಬೇಕು ?


ಟಿಬೇಟಿನ ಹಾಡುವ ಬೌಲ್‌ !!!

ಹಾಡುವ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಉಜ್ಜಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಘರ್ಷಣೆ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಗಳು ಇಂಪಾದ ಸಂಗೀತ ರವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬೌಲಿನ ರಿಮ್ ಅನ್ನು ಉಜ್ಜುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ, ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಶಬ್ದೋತ್ಪತ್ತಿ  ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅನುರಣನ ಅಥವಾ ರೆಸೊನೆನ್ಸ್ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ  ಹಾಡುವ ಬೌಲ್ ಟಿಬೇಟಿನ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೊಂದು ಆಡುತ್ತಾ ನಲಿಯುತ್ತಾ ಕಲಿಯುವ ಕಲಿಕಾಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ಹೌದು. ಇದರ ಮೋಜನ್ನು ನೀವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿಯೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಾವಂತೂ ಈ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತಣಿಸಿಕೊಂಡೆವು.

ಮೂರ್ಖರ ಚಿನ್ನಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲ್ಫೈಡ್̧  ಚಿನ್ನದ ಅದುರು, ಮೊದಲಾದ ಅದುರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಕಲಿಕಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯ ಹೊಸ ಮಜಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಹೊಸ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು. ನಾವೂ ಇಂತಹ ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನ ಎಂದೆನಿಸಿತು

ಬಿದಿರಿನ ಕೊಳಲೇ ?
ಈ ಬಿದಿರಿನ ಕೊಳವೆ ನೋಡಿ ನಿಮಗೇನು ಅನಿಸಿತುಇದ್ಯಾವುದೋ ವಾಕಿಂಗ್ಸ್ಟಿಕ್ಇರಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡೆವು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿಯವರು ಅದನ್ನು ದಂಡದಂತೆ ಬೀಸುತ್ತಾ ಕೊಳಲಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಚ್ಚರಿಗೊಂಡೆವು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ಬಿದಿರಿನ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದೂರವಿಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಆ ಸಾಧನದ ವಿಜ್ಞಾನತತ್ವ ಆಸಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವ ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ?

ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದವರೆಗಿನ ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿ ದುರ್ಗಮವಾದದ್ದು. ತೆವಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿ ಬಂದ ನಾಗರೀಕತೆಗೆ  ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕರಣಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅವಲೋಕನ ಮಿಲಿಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಹಾಯಕ. ನಾವೂ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು   ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳನ್ನು ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಮೂವಿ Birth 10000 BC ಟೀಸರ್ನೋಡಿದ ನೆನಪು ಮರುಕಳಿಸಿತೇ?


ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ತಾರಸಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಬೋನ್ಸಾಯ್ಮರಗಳು. ಜಪಾನಿನ ಕಲೆ- ಓರಿಗಾಮಿ ಕಿರಿಗಾಮಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮರಬೆಳೆಸುವ ಕಲೆಯೂ ಇವರಿಗೆ ಕರಗತ !! 

ಇದು ಕೇವಲ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲ !! ಭವ್ಯಭಾರತದ ಗತವೈಭವದ ಕುರುಹು !!!

ಇದೇನು ಇಟ್ಟಿಗಯಲ್ಲೇನು ವಿಶೇಷ ಅನ್ಕೊಂಡ್ರಾ? ಅಂತಿಂತಹ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲ.ಇದು ಹರಪ್ಪ- ಮೊಹೆಂಜದಾರೋ ನಾಗರೀಕತೆಗೆ ಸೇರಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆ. ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆಯೇ ಇದೆ!!! ಅಬ್ಬಾ!!! ಕೈಯಲ್ಲಿ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಾಗ ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ನಾಗರೀಕತೆಯೊಂದರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೇನೆಂಬ ಸ್ಥಾಯೀ ಭಾವವೊಂದು ಕ್ಷಣಕಾಲ ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿ ಮರೆಯಾಯಿತು.

ಸಮಯದ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದೇ ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡುತ್ತಾ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ  ಹೋದೆವು. ಇಹಕ್ಕೆ ಮರಳಿದಾಗ ಯಾವುದೋ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಂದಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ನಿಮಗೂ ಬಹುಶಃ ಈಗ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸೂಕ್ತ  ಎನಿಸಿತೆ? ವಿ.ಎಸ್.ಎಸ್‌. ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು NCEŖT, ನಮ್ಮ DSERT, ಅಗಸ್ತ್ಯಫೌಂಡೇಷನ್‌  ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗಳು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಗಣಿತ - ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಸುಧೆಯಲ್ಲಿ ಈಸಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿಯವರಿಗೆ  ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಹಾಗೂ ಧನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನಮಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೇ ಎನ್ನುವ ಯೋಚನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡತೊಡಗಿತು. ಈ ಲೇಖನ ಓದಿ ನಿಮಗೇನನಿಸಿತು? ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ?

 
ಈ ಲೇಖನದ ಪಿ.ಡಿ.ಎಫ಼್. ಫೈಲ್‌ನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 

ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 👉 ಇದೇನು ಮನೆಯೋ? ವಾಚನಾಲಯವೇ ? ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೋ? ಕಲಾ ಕುಟೀರವೋ?








30 comments:

  1. ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.... ಸರ್.....
    ನಿಮ್ಮ ಬರವಣೆಗೆಯ ವಾಚನಾಲಯ.

    ReplyDelete
  2. ಉತ್ತಮವಾದ ಲೇಖನ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯು ಇಂತಹ ಗತಕಾಲದ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಗಣಿ ಇದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ.

    ReplyDelete
  3. ಲೇಖನವೇ ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಂತೋಷ ನೀಡುವಾಗ, ನೈಜ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ರಮಣೀಯತೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

    ReplyDelete
  4. ಲೇಖನವೇ ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಂತೋಷ ನೀಡುವಾಗ, ನೈಜ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ರಮಣೀಯತೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

    ReplyDelete
  5. ಲೇಖನವೇ ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಂತೋಷ ನೀಡುವಾಗ, ನೈಜ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ರಮಣೀಯತೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

    ReplyDelete
  6. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳು.. ಕಲಿತಿರುವುದು ಹನಿಯಷ್ಟು ಕಲಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ಸಾಗರದಷ್ಟು.. ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಾವೂ ಬದುಕಿದ್ದೂ ಸಾರ್ಥಕ

    ReplyDelete
  7. ಅದ್ಭುತ ಲೋಕದ ಅನಾವರಣ ಸರ್.

    ReplyDelete
  8. ವಿಜ್ಞಾನ - ಜ್ಞಾನ : ಬಿಂದು - ಸಿಂಧು
    ಕಲಿಕೆ ನಿರಂತರ!....

    ReplyDelete
  9. ರಾಮಚಂದ್ರ ಸರ್,ಅಪೂರ್ವವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ರತ್ನವೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದೀರಿ.ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್.

    ReplyDelete
  10. ವಿಎಸ್ಎಸ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬರೆದ ಓರಿಗಾಮಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರವಿಂದ ಗುಪ್ತರವರ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಅನುವಾದವನ್ನು ಓದಿದ್ದೆ. ಈ ಲೇಖನದಿಂದ ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಯ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಅನಂತ ಧನ್ಯವಾದಗಳು ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಸರ್.

    ReplyDelete
  11. Good bhatta.Wonderful personality (Shasthriji) and wonderful article. Very Informative bhatta.Congrats.Keep it up.

    ReplyDelete
  12. Thank you very much for your extraordinary experience sir

    ReplyDelete
  13. Wonderful collection and rare personality. Thank you very much sir.

    ReplyDelete
  14. Nimma odanaata namma adrushta...

    ReplyDelete
  15. @Bhat Sir, Shastryji Is very Rare DIAMOND in our Teaching fraternity, Congratulations @Shastry and Thank you for valuable ideas and thoughts in bringing him very closer us.

    ReplyDelete
  16. ತುಂಬಾ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ.ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ

    ReplyDelete
  17. B G R ಸರ್ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಅಥ೯ಪೂಣ೯ವಾಗಿ ಬರೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ. ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ ಅದ್ಬುತ ಭಟ್ಟರೇ.ಧನ್ಯವಾದಗಳು

    ReplyDelete
  18. B G R ಸರ್ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಅಥ೯ಪೂಣ೯ವಾಗಿ ಬರೆದ್ದಿದ್ದೀರಿ. ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿ ಅದ್ಬುತ ಭಟ್ಟರೇ.ಧನ್ಯವಾದಗಳು

    ReplyDelete
  19. ಸರ್ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು, ನಾನು ಇದನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಾನು ಬಿಎಸ್ಸಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ನೆನಪಾಯಿತು.ಈ ಲೇಖನಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ.ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಾವುಗಳು ನೀಡಿರುತ್ತೀರಿ.ತಮಗೆ ಧನ್ಯತಾಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.
    ಶ್ರೀ ಆರ್ ಬಿ ಪಾಟೀಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು. ನಗರಸಭಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು ಜಿ: ಹಾವೇರಿ. 8861110765ವಾಟ್ಸಪ್, 8660740193ಸಂಪರ್ಕ.

    ReplyDelete
  20. ಲೇಖನ ಚನ್ನಾಗಿದೆ ಇದನ್ನ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ

    ReplyDelete
  21. ಸರ್‌,,,, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತಾವುಗಳು ನೀಡಿರುತ್ತೀರಿ.ತಮಗೆ ಧನ್ಯತಾಪೂರ್ವಕ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು.

    ReplyDelete
  22. ಸರ್ ನಿಮ್ಮ article ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ ,ಧನ್ಯವಾದಗಳು

    ReplyDelete
  23. ಸಂಗ್ರಹ ಯೋಗ್ಯ ಲೇಖನ ಸರ್.

    ReplyDelete