2026 ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸೈಂಟೂನ್‌ಗಳು

 

2026 ನವಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸೈಂಟೂನ್‌ಗಳು 

                        ✍️ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಶ್ರೀ ಶರ್ಮ 

ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್‌ ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್' ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ (PFBR)

         ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್‌ ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್' ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ (PFBR) 

                                                            ಲೇಖಕರು : ಬಿ .ಎನ್. ರೂಪ,   

ಸಹಶಿಕ್ಷಕರು,

ಕೆ.ಪಿ.ಎಸ್‌. ಜೀವನ್‌ ಭೀಮ ನಗರ

ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ -4

    ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಶಕ್ತಿ. ಶಕ್ತಿ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ರೂಪದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಾಗಲೀ, ಲಯಗೊಳಿಸುವುದಾಗಲೀ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಬೇಕು. ಎರಡು ವಿಧದ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿದೆ.

1.ಚಲನಶಕ್ತಿ-ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ಚಲನಶಕ್ತಿ.

2.ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಶಕ್ತಿ-ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ಶಕ್ತಿ.

ಇನ್ನಿತರ ಹಲವಾರು  ಶಕ್ತಿಯ ವಿಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ, ರಾಸಾಯನಿಕಶಕ್ತಿ, ಸ್ನಾಯುಶಕ್ತಿ, ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಪವನಶಕ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕಶಕ್ತಿ, ಯಾಂತ್ರಿಕಶಕ್ತಿ, ಪರಮಾಣುಶಕ್ತಿ, ದ್ವನಿತರಂಗಶಕ್ತಿ, ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಪದವು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದನಿಷ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ‘ಎನರ್ಜಿಯ’ ಎಂದರೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಎಂಬರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಶಕ್ತಿಯ ಆಕರಗಳನ್ನು ನಾವು ಬಳಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ, ವಿದ್ಯುತ್ಶಕ್ತಿ, ಹೈಡ್ರೋಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್, ಪವನಶಕ್ತಿ, ಸೌರಶಕ್ತಿ, ಪರಮಾಣುಶಕ್ತಿ, ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮುಂದುವರಿದ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ನಾವುನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿ ಆಕರಗಳು ನಾವು ಮರುಪೂರಣ ಮಾಡುವದರಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯ ಆಕರಗಳು ಬರಿದಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

2050ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಇಂದು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ, ನಾವು ಶುದ್ಧ ಸ್ವಚ್ಛ, ದಕ್ಷ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಆಕರಗಳು ಬೇಕು.ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ನಾವೀನ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಶಕ್ತಿಯ ಆಕಾರವೇ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಬ್ರೀಡರ್‌ ರಿಯಾಕ್ಟರ್.

ಪರಮಾಣು ಬೀಜ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯೇ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ. ಇದನ್ನು ಬೈಜಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದಳನ ಹಾಗೂ ಸಮ್ಮಿಲನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪರಮಾಣು ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಘಟಕಗಳು ಸದ್ಯ ಪರಮಾಣು ವಿದಳನದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಆಧಾರಿತ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಗಳು ನೀರನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ ಹಬೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

PFBR500 MWe ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, 'ಪೂಲ್' ಮಾದರಿಯ 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲ್ಪಾಕ್ಕಂ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕೊಕ್ಕಿಲ ಮೇಡುವಿನಲ್ಲಿ, ಮದ್ರಾಸ್‌ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರ (Madras Atomic Power Station) ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಭಾರತ  'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಹೊದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಭಾರತದ ಮೂರು ಹಂತದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 'ಕಲ್ಪಾಕ್ಕಂ ಮಿನಿ ರಿಯಾಕ್ಟರ್' (KAMINI) ಮತ್ತು 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ' (FBTR) ಅನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. PFBR ಅನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಹಾಗೂ ಯುರೇನಿಯಂ-238 ಹೊದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ-239 ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು (breed) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲ ಮಾದರಿ 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಆಗಿದೆ. PFBR ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನಭಿಕಿಯಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ ನಿಗಮ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. 

ಈ ಸೋಡಿಯಂ ಕೂಲ್ಡ್ PFBRನ  ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ,ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಗದ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಭಾರತವು ಇದೀಗ ಹೊಸ ಮೈಲುಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಪರಿಶ್ರಮ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿನಿಂತು, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲ್ಪಕಂನಲ್ಲಿರುವ 500 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ‘ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌’ (PFBR) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ‘ಕ್ರಿಟಿಕಾಲಿಟಿ’ (Criticality) ಹಂತವನ್ನುತಲುಪಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಈಗ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಮಾಣು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು (Nuclear Fission) ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.

 ‘ಬ್ರೀಡರ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕಲ್ಪಕಂನ ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ನ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಇದು ಎಷ್ಟು ಇಂಧನವನ್ನು ಸುಡುತ್ತದೆಯೋ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ! ಇಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂ-ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಮಿಶ್ರಿತ ಆಕ್ಸೈಡ್ (MOX) ಅನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ನ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಇಂಧನ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಯುರೇನಿಯಂ-238ನ ಪದರವು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸ ಇಂಧನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ರಷ್ಯಾದ ನಂತರ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಈಗ ಭಾರತ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಖವನ್ನು ತಣಿಸಲು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ಸ್‌ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ದ್ರವಸೋಡಿಯಂ’ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಡಿಯಂ ನೀರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಶಾಖವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ 500 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷಮನೆಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ !

ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಪಿತಾಮಹ ಹೋಮಿಭಾಭಾ ಅವರು 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಮೂರು ಹಂತದ ಪರಮಾಣು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಎರಡನೇ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ‘ಥೋರಿಯಂ’ ನಿಕ್ಷೇಪವಿದೆ. ಈ 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಂ ಅನ್ನುಬಳಸಲುಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಥೋರಿಯಂಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಮುಂದಿನ 400 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ 500 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬೃಹತ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಮಗಿದೆ.

ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪರಮಾಣು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯದ ಗುರಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಂ ಬಳಕೆಯತ್ತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ರಷ್ಯಾದ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ 'ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರೀಡರ್‌  ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ದೇಶ ಭಾರತ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.

ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಈಗ ‘ಕ್ರಿಟಿಕಾಲಿಟಿ’ ಸಾಧಿಸಿರುವುದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಷ್ಟೇ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ನ ವರ್ತನೆಯನ್ನುವಿಜ್ಞಾನಿಗಳುಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಗಮನಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ ನಡೆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿನ “ನಿರ್ಣಾಯಕಹೆಜ್ಜೆ ʼ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷ, ಸ್ವಚ್ಛ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುವಂತಹ ಶಕ್ತಿಯ ಆಕರ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದುಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆಯನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸಹಾದಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ದೇಶವನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರನಾಯಕನಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ.

 

ಮೆದುಳಿನ ನಿಗೂಢತೆಯ ಅರಿವಿನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್

  

ಮೆದುಳಿನ ನಿಗೂಢತೆಯ ಅರಿವಿನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ  ನೊಬೆಲ್

 

ಲೇಖಕರು : ಡಾ. ತೈಲೂರು ದೇವರಾಜ್‌

ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು

ವಿಜಯನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು - ೪೦

 

  

ಕೇವಲ ಸರಾಸರಿ ೧.೩ ಕಿಲೊಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ತೂಕವುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನ ಮೆದುಳು ಅದು ಹೇಗೆ ಅಗಾಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಶರೀರದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಶತಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ  ಹೊಳಹುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಆದರೆ, ಯಾವುದು ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಎಂಬುದು ಸೀಮಾತೀತವಾದದ್ದು, ಕಾಲಾತೀತವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಊಹೆಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಲುಕದ್ದು. ಇಂತಹ ಅಪರಿಮಿತ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗೂಢತೆಗಳನ್ನು ಒಡಲಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹಿಂದೆ, ಈಗ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಸಹ ಸವಾಲಾಗಿರುವ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲಶೃತಿಗೆ ಈ ವರ್ಷದ (೨೦೨೬) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ರ್ತ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

  ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳು ಬಂದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಥವ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಈ ಬಾರಿ ಯಾರ್ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್‌ ಪಾರಿತೋಷಕ ದೊರಕಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡುತ್ತದೆ.  ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೊಂನಲ್ಲಿರುವ  ಕರೊಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ನೊಬೆಲ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ವೈದ್ಯಕೀಯ  ಅಥವ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ರ್ತ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯ್ದ ೫೦ ಜನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ಆ ವರ್ಷದ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

 
   

Source : https://www.nobelprize.org/all-nobel-prizes-2026/

೨೦೨೬ ನೇ ಸಾಲಿನ  ವೈದ್ಯಕೀಯ  ಅಥವ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ರ್ತ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು  ಮೂರು ಜನ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಅವರು ನರವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ನರವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು  ಸಾಧ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಲ್‌ ಡಿಸೆರೋತ್‌, ಜರ್ಮನಿಯ ಪೀಟರ್‌ ಹೆಗ್‌ಮನ್‌  ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌ ನಾಗೆಲ್ ‌ ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಾಲಿನ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಂದಿದೆ.

ಇಡೀ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಮೆದುಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಂಗ. ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಡೆಂಡ್ರೈಟ್‌ ಎಂಬ ನರಕೋಶ ರಚನೆಗಳಿಂದಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೆದುಳು ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು, ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗೆ ಹೇಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ  ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಈ ನಿಗೂಢ ಜಗತ್ತಿನೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ವಿವಿಧ  ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

    ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲ ಜೀನ್‌ಗಳು  ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು   ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಕ್ರೊಮೊಸೋಮ್‌ ಮೇಲೆ ಹುದುಗಿರುವ ಈ ಜೀನ್‌ಗಳು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.  ಆದರೆ, ಮೆದುಳು ಹೊರಗಿನ ಉತ್ತೇಜಕ ಅಂಶವಾದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ರೀತಿ ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಇದು “ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್”‌ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.  ಈ ವರ್ಷದ ವೈದ್ಯಕೀಯ  ಅಥವ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ರ್ತ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಂದಿರುವುದು ಇದೇ ಆಪ್ಟೊಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ. 

ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ʼಕುತೂಹಲʼ ಎಂಬುದು ಅತಿಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕುತೂಹಲಗಳು ಸಹ ವಿಸ್ಮಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಅಂತಹ ಒಂದು ಕುತೂಹಲ ಈ ಮೂರು ಜನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.

   ಜರ್ಮನಿಯ ಪೀಟರ್‌ ಹೆಗ್‌ಮನ್‌ ಅವರು ಚಲನಶೀಲ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್ʼ ಕ್ಲೊಮೈಡಾಮೊನಾಸ್‌ʼ ಎಂಬ  ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ‌ ಪಾಚಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳಕು ಸಂವೇದಿ ರಚನೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ತರದ ನಡವಳಿಕೆ ರೊಡಾಪ್ಸಿನ್‌ ಎಂಬ ಕಿಣ್ವ ರೀತಿಯ ಕ್ರೊಮೊಪೋರ್‌ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯವಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗಿನ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಫೋಟೊಟ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್‌ʼ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಪೀಟರ್‌ ಹೆಗ್‌ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ರೊಡಾಪ್ಸಿನ್‌ ತರದ ಕಿಣ್ವ ನೇರವಾಗಿ ಅಯಾನ್‌ ಕಾಲುವೆಗಳ  ರೀತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀನ್‌ಗಳು ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತು.

   ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಜಾರ್ಜ್‌ ನಾಗೆಲ್‌  ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಫಿಸಿಯಲಾಜಿಕಲ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪೀಟರ್‌ ಹೆಗ್‌ಮನ್‌ ಅವರ ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಒಂದಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನರಕೋಶಗಳು ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದವು.

   ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿದ್ದ  ಕಾರ್ಲ್‌ ಡಿಸೆರೋತ್‌ ಅವರು ಮೂಲತ: ಮನೋವೈದ್ಯರು. ಅವರು ಸಹ ಮನುಷ್ಯನ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ  ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪೀಟರ್‌ ಹೆಗ್‌ಮನ್‌ ಮತ್ತು  ಜಾರ್ಜ್‌ ನಾಗೆಲ್‌  ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ  ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಶೃತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಇಡೀ ಕಿಣ್ವಾಧಾರಿತ ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ “ಸಿಎಚ್‌ ಆರ್‌ ೨ ಪಂಪ್‌” ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣ (ಡ್ರೊಸಾಫಿಲಾ) ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ನರಕೋಶಗಳ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು  ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.  ಇವರುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ  ಬೆಳಕನ್ನು  ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ಮೆದುಳಿನ ನರಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸಿ (ಸ್ಚಿಚ್‌ ಆನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಚ್‌ ಆಫ್‌ ) ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ನರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ನರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸಲು ಅಥವ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಅಥವ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬೆಳಕನ್ನೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಇವರುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರಿಂದ, ಅಂಧತ್ವ ನಿವಾರಣೆ, ಡಿಮೆನ್ಶಿಯಾ, ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್‌ ಮುಂತಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು.

    ಅರಿವು, ಭಾವನೆ, ಭಾವೋದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಚಲನೆ ಮುಂತಾದ ನಡವಳಿಕೆಗಳು  ಉಂಟಾಗುವ ರೀತಿ, ಅವುಗಳ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅಂತರ್ ಜೈವಿಕ ಅಥವ ಶಾರೀರಿಕ ‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು  ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮೂರು ಜನರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗದಂತೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೊಬೆಲ್‌ ಕಮಿಟಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ.

 ಚಿತ್ರಕೃಪೆ: ಕರೊಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ನೊಬೆಲ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೊಂ

 

 

 

                  

ಕುದುರೆಮುಖ: ತ್ರಿವಳಿ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ

ಕುದುರೆಮುಖ: ತ್ರಿವಳಿ ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನ

   

                     ಲೇಖಕರು : ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ  

                        ಮುಖ್ಯಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ 

                        ವನ್ಯ ಜೀವಿ ತಜ್ಞರು

    

ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೂ ಆಯಾಸವೆಂಬುದೇ ಆಗದು. ಅದರ ಅಂಕು ಡೊಂಕು ದಾರಿ, ಎತ್ತರೆತ್ತರದ ಗಿರಿಶಿಖರಗಳು, ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಗಿಡಮರಗಳು, ಕಣ್ಣನ್ನು ಆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿದಷ್ಟೂ ಕಾಣದ ಪ್ರಪಾತಗಳು, ಜುಳು-ಜುಳು ಹರಿಯುವ ಝರಿಗಳು, ಬೋರ್ಗರೆಯುವ ಜಲಪಾತಗಳು, ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣ, ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರಗಳಿಂದ ಮನಸೆಳೆಯುವ ಜೀವಜಂತುಗಳು. ಅಬ್ಬಾ ಎಷ್ಟು ನೋಡಿದರೂ ಮನ ತಣಿಯದು. ಬಣ್ಣಿಸಲು ಆಗದಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಕತಾಣ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ. ರಾಣಿಝರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲೇ? ಆಗುಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ರಮಣೀಯತೆಯನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲೇ? ಅಥವಾ ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇಂಥ ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲೇ? ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಕೊಳ್ಳಿಇಡುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನೆಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ದೂರಲೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ. 

 ಕುದುರೆಮುಖದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮೂರು ನದಿಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವೇ ಗಂಗಾಮೂಲ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನೇತ್ರಾವತಿ, ತುಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರ. ತುಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿದರೆ ನೇತ್ರಾವತಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ನದಿಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಶೋಲಾ ಅರಣ್ಯಗಳ ಗಿರಿಶೃಂಗಗಳಿಗೆ ಕುತ್ತು ಉಂಟಾಗಿ ಜೀವಜಲ ಬತ್ತಿಹೋದರೆ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ತುಂಗಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ವಿಜಯನಗರ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲದೇ ನೆರೆಯ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಜನತೆಯ ಜೀವನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಕುದುರೆ ಮುಖ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಕಂಟಕ ಬಂದಿದ್ದು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ. ಕುದುರೆಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್(ಕೆಐಓಸಿಎಲ್) ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದಿರು ತೆಗೆದು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಶುರುವಾದ ಪರಿಸರ ನಾಶ, ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಹೋರಾಟದಿಂದ 2006ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶದಿಂದ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಪರಿಸರ ನಾಶದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೇರಡು ವಿನಾಶ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ನದಿಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಳವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗುವುದು, ಮತ್ತೊಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜೀವಿವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಾಶ. ಇದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿಯ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ. ನೀರಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಜೀವನ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನರಕ.

ಬೆಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಬಗೆದು ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು ತಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾರವರ್ಧಿಸಿದ ಅದಿರನ್ನು ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ಸೀದಾ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಂದರಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಷ್ಟೆ ಪರಿಸರ ನಾಶವಾಗದೇ, ಅದಿರಿನ ಸಾರವರ್ಧನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಸರು ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕೇನೇ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಲಕ್ಯಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಸರಿನಿಂದ ಅದೆಷ್ಟೋ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಪೋಷಣ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ, ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಂದಷ್ಟು ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನುಂಗಿಹಾಕಿತು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಏನಾದರೂ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಕುದುರೆ ಮುಖ ಇರುತ್ತಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ನದಿಗಳು ಪೋಷಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರನ್ನಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಅಗಾಧ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನೂ ಸಹ. ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಏಕೆ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ? ಅಲ್ಲಿಯೇ ಏಕೆ ಅಪರೂಪದ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇದೆ? ಅದು ಏಕೆ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ? ಇಂತಹ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಿಗದೇ ಇದ್ದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಾಶ ನಿಂತಿದ್ದರಿಂದ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು ಆಗಲ್ಲ.

ಗಂಗಾಮೂಲ ಭಗವತಿ ನೇಚರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬಳಿ ಭದ್ರ ನದಿ

ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಜೂನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಕಡೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಸುರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಮೋಡಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎತ್ತರವಾದ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಗಿರಿಶಿಖರಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಮಳೆ ಸುರಿಸಿ ದುರ್ಬಲವಾಗುವ ಮೋಡಗಳು ಬಯಲುಸೀಮೆಗೆ ಬರುವ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ. ಕಾರಣ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇಲ್ಲ! ಗಿಡಮರಗಳೂ ಕಡಿಮೆ ಜೊತೆಗೆ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚು. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪೋಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಎತ್ತರೆತ್ತರದ ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಣಸಿಗುವ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಕಾಣಸಿಗವು.

 ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿ ಕಪ್ಪು ಪಿಕಳಾರ! ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿಕಳಾರ ಅಂದರೆ ರೆಡ್ ವೆಂಟೆಡ್ ಬುಲ್-ಬುಲ್(ಕೆಂಪು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ಪಿಕಳಾರ) ಮತ್ತು ರೆಡ್ ವಿಸ್ಕರ್ಡ್ ಬುಲ್ ಬುಲ್(ಕೆಮ್ಮೀಸೆ ಪಿಕಳಾರ), ವೈಟ್ ಬ್ರೋವ್ಡ್ ಬುಲ್-ಬುಲ್(ಬಿಳಿ ಹುಬ್ಬಿನ ಬುಲ್-ಬುಲ್). ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಎಲ್ಲೋ ಬ್ರೋವ್ಡ್ ಬುಲ್-ಬುಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. 

ಕಪ್ಪು ಪಿಕಳಾರ(ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬುಲ್-ಬುಲ್)                     ಹಳದಿಹುಬ್ಬಿನ ಪಿಕಳಾರ()

 ಆದರೆ ಈ ಹಕ್ಕಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ಅಪರೂಪ. ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪುಕ್ಕಗಳು ಸ್ಲೇಟಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕೊಕ್ಕು ಕಾಲುಗಳು ಇವೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಡುಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಎಂತಹಃ ಗಲಾಟೆ ಪಕ್ಷಿ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಅಷ್ಟು ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು. ಮೇ-ಜುಲೈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು, ಎಲೆ, ಹಾವಸೆ ಗಿಡ, ಕಲ್ಲುಹೂ ಗಳನ್ನು ಜೇಡದ ಅಂಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟಿ 2-4 ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಮರಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

 ಮಲಬಾರ್ ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ಥ್ರಷ್

ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಕ್ಕಿ ಎಂದರೆ (ಮಲಬಾರ್ ವಿಸ್ಲಿಂಗ್ ಥ್ರಷ್) ಸರಳೆಸಿಳ್ಳಾರ. ಈ ಮೊದಲೇ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಾಡನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಯೇ ಆನಂದಿಸಬೇಕು. ಮುಂಜಾನೆಯ ವೇಳೆ ಅಷ್ಟು ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡಿದರೆ, ಎಂಟು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಸಿಳ್ಳೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಕೋಬಾಲ್ಟ್ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳು ತಲೆ ಮತ್ತು ಭುಜದ ಮೇಲಿದ್ದು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ದಟ್ಟ ಗಿಡಮರಗಳ ನಡುವೆ ಹರಿಯುವ ನದಿ, ತೊರೆಗಳ ದಂಡೆ, ಬಂಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದರ ದರ್ಶನವಾಗುವುದು ತುಂಬಾ ವಿರಳಾತಿವಿರಳ. ಇದರ ಆಹಾರ ದಂಡೆಯ ಬದಿ ಸಿಗುವ ಹುಳ, ಕೀಟ, ಬಸವನಹುಳು, ಮತ್ತು ಏಡಿ. ಫೆಬ್ರವರಿ-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳುಗಳ ನಡುವೆ ಹುರ್ಳಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. 3-4 ತಿಳಿ ಹಳದಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ತಿಳಿನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

  

ದಶಮೋ ಗ್ರಹಃ ?

ದಶಮೋ ಗ್ರಹಃ ?

ಲೇಖಕರು: ಕೃಷ್ಣ ಸುರೇಶ

 

     ನಾವು ವಾಸಿಸುವ ಭೂಮಿಯು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಒಂದು ಗ್ರಹ. ಈ ಸೌರವ್ಯೂಹವೆಂಬ ಸೂರ್ಯನ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಗ್ರಹಗಳು ಅವುಗಳ ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಕ್ಷುದ್ರ ಗ್ರಹಗಳು, ಉಲ್ಕಾಪಿಂಡಗಳು ಸೂರ್ಯನನ್ನು  ವಿವಿಧ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತು ಹಾಕುತ್ತಾ ಇವೆ.  ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಅತ್ಯಂತ ಹೊರ ಆವರಣವನ್ನು ಊರ್ಟ್ಸ್‌ ಮೋಡವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಊರ್ಟ್ ಮೋಡವು 4.6 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹವು ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ  ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಹಿಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶತಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಟ್ರಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಗ್ರಹದಂತಹ ಸಣ್ಣ ಕಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಮಕೇತುಗಳಂತಹ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.  ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನಿನ ಕಕ್ಷೆಯ ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಊರ್ಟ್ಸ್‌ ಮೋಡದ ಒಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದೂಳು, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಂಚುಗಡ್ಡೆಗಳು, ಮತ್ತು ಶಿಲಾಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ಯೂಪರ್‌ ಪಟ್ಟಿ ಅವರಿಸಿದೆ.   ಮೊದಲಿಗೆ ಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಗಿನ ಕಾಯ  ಪ್ಲೂಟೊವನ್ನು ೨೦೦೬ರಿಂದ  ಸೌರ ವ್ಯೂಹದ ಗ್ರಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ.

 (https://savijnana.blogspot.com/2026/10/blog-post_04.html) 

ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬುಧ, ಶುಕ್ರ, ಮಂಗಳ, ಗುರು ಮತ್ತು ಶನಿ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಗ್ರಹಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಜಗತ್ತಿನ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಲಿಯಂ ಹರ್ಷೆಲ್‌ ೧೭೮೧ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಕಂಡ ಆಕಾಶಕಾಯವನ್ನು ಧೂಮಕೇತುವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ನಂತರ ಹರ್ಷೆಲ್‌ ಅದನ್ನು ಗ್ರಹವೆಂದು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದನು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅದನ್ನು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರವೆಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಹರ್ಷೆಲನ್ನು ಈ  ಆಕಾಶಕಾಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅಂದಿನ ದೊರೆ ಮೂರನೆಯ ಜಾರ್ಜನ  ಗೌರವಾರ್ಥ ಜಾರ್ಜ್‌ ನಕ್ಷತ್ರವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ತರುವಾಯ ಜಾನ್‌ ಅಲರ್ಟ್‌ ಬೋಡ್‌ ಇದನ್ನು ಯುರೇನಸ್‌ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು.  ಯುರೇನಸ್‌ ಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕುತೋಹಲವು ಅನೇಕ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅದರ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.  ಹೀಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಲಿ-ವೆರಿಯರ್‌ ಮತ್ತು ಕೋಚ್‌ ಆಡಮ್ಸ್‌ ಯುರೇನಸ್‌ ಗ್ರಹದ ಗುರುತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದು ಇರಬೇಕಾದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೂ ವಾಸ್ತವಾಗಿ ಯುರೇನಸ್‌ ಇರುವ ಕಕ್ಷೆಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಯುರೇನಸ್ಸಿನ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಲು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊರಗಿರುವ ಕಾಯವೊಂದು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಮತ್ತು ಅದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ೮ನೇ ಗ್ರಹವಾಗಿರುಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಅದರ ಸಂಭವನೀಯ ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು.  ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಹಾನ್‌ ಗಟಫ್ರೈಡ್‌ ಗಲ್ಲೆ ತನ್ನ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ದಾಖಲಿಸಿದನು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಗೆಲಿಲಿಯೋ, ಜೆರೋಮ್‌ ಲಾಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಹರ್ಷೆಲರು ತಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ದಾಖಲಿಸದ್ದರು. ಜೊನಸ್‌, ಓಷನಸ್‌ ಹೀಗೆ ಇದರ ನಾಮಕರಣ ನಡೆದರೂ ಕೊನೆಗೆ ಲಿ-ವೆರಿಯರ್‌ನ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಯುರೇನಸ್‌ ಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲನ ವಿಚಲನೆಯು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ ಗ್ರಹದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೋದಾಗ ಪ್ಲೂಟೊ ಸಹ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಕ್ಲೈಡ್‌ ಟಾಂಬೆ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅದರ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಸಹ ಸೆರಹಿಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆದ ಸೌರವ್ಯೂದ ಹೊಸ ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಯಾತ್ರೆ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು ಕೆಲವು ಕುಬ್ಜ ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು.

     ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಮೈಕ್‌ ಬ್ರೌನರ ತಂಡ ಸೆಡ್ನಾವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಸೆಡ್ನಾ ಎಂಬುದು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಗಿನ ಆಕಾಶಕಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಕ್ಷೆಯು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿವ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಈ ಬಿಂದು ಪ್ಲೂಟೋದಿಂದಲೂ  ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅಂದರೆ ಇದು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ದೂರವಿರು ಗರಿಷ್ಠ ಬಿಂದುವಿನ ದೂರದ ಬಗೆ ಹೇಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ೧೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಡ್ನಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ವಿವರಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ.‌ ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು  ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಂತೆಯೆ ಕೆಂಪಿನ ಬಣ್ಣದ ಕಾಯವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೨,೨೫೦ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಲು ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಭೂಮಿ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದು ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯು ಅತಿಯಾದ ದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.  ಇದರ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಬ್ರೌನ್  ಪ್ರಕಾರ “ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಮಾಹಿತಿ ಏನೆಂದರೆ,  ಸೌರವೂಹದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಾಯ 'ಸೆಡ್ನಾ' ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು  ಹೀಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ,  ಹೀಗೆ ಸೆಡ್ನಾವನ್ನು ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಸರಿದು  ಹೋದ ಆ ಕಾಯ ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು; ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು," ಸೆಡ್ನಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಮತ್ತು ಸೌರವೂಹದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಕಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. 

   ಸೆಡ್ನಾದಂತೆಯೇ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹತ್ತನೆಯ ಗ್ರಹವಾಗಬಲ್ಲ ಕಾಯಕಾಯಗಳೆಂದರೆ ಕ್ವಾಓರ್ ಮತ್ತು ಎರಿಸ್. ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ ಎರಿಸ್‌ ಪ್ಲೂಟೋಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಾಯವೆಂದು ಮೊದಲಿಗೆ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ವಾಓರ್ ಎಂಬುದು ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಉಂಗುರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕುಬ್ಜ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಕೈಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯು ನೆಪ್ಚೂನ್ ಗ್ರಹದ ಆಚೆಗಿರುವ, ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಣ್ಣ ಖಗೋಳ ಕಾಯಗಳ ಒಂದು ವಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 1,100 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ; ಇದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ಲುಟೊದ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು '2012 VP113' ಎಂಬ ಕಾಯವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ 'ಬೈಡೆನ್' ಎಂದು ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಒರ್ಟ್ ಮೋಡದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಕಾಯದ ಕಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಹುಶಃ 'ಸೆಡ್ನಾ' ಮತ್ತು '2012 VP113' - ಈ ಎರಡರ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗಲು ಒಂದೇ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

    ಹೀಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಕುಬ್ಜ ಗ್ರಹಗಳು, ಅವುಗಳ ಕುರಿತ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಅವಲೋಕನಗಳು ಗ್ರಹಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ನಾಮಕರಣವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದು ಅತಿ ಅಗತ್ಯವೂ ಅನಿವಾರ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 2006 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪುನರ್‌ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.  ಒಂದು ಆಕಾಶ ಕಾಯವನ್ನು ಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ನಾವು ಈ ಮೂರು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ೧ ಆಕಾಶ ಕಾಯವು ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತು ಹಾಕುತ್ತಿರಬೇಕು. ಅದು ಗ್ರಹವನ್ನು ಸುತ್ತು ಹಾಕುವ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿರಬಾರದು. ೨ ಅದು ಸಾಕಷ್ಟು ರಾಶಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸುಮಾರು ಗೋಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ೩ ಅದು ತಾನಿರುವೆಡೆ ಪ್ರಬಲ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಣ್ಣ ಕಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಹ ಮಾಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.  ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೈಗೊಂಡರು. ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಒಳಗಿನ ಎಂಟು ಗ್ರಹಗಳು ಈ ಮೂರೂ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ಲೂಟೋವು ಮೂರನೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಗಳಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸೌರವ್ಯೂದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲದೆಯೇ  ಮತ್ತಷ್ಟು ಗ್ರಹಗಳು ಇರಬಹುದೆಂದು ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.

     ಹೀಗೆ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಹತ್ತನೆಯ ಗ್ರಹದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಮೊದಲಿನ ಗ್ರಹಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಂಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡ ನಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಒಂದು ವ್ಯಂಗೋಕ್ತಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಸದಾ ಕ್ರೂರಃ ಸದಾ ವಕ್ರಃ ಸದಾ ಪೂಜಾಪೇಕ್ಷಿತೆ|

ಕನ್ಯಾರಾಶಿ ಸ್ಥಿತೋ ನಿತ್ಯಾಂ

ಜಾಮಾತ್‌ ದಶಮೋ ಗ್ರಹಃ||

ಜಾಮಾತ್‌ ಎಂದರೆ ಮನೆಯ ಅಳಿಯ!

ಶಾಂತಂ ಪಾಪಂ.

ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವೇ ಕಸವಂತೆ !!!

 ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವೇ ಕಸವಂತೆ !!!

( ಪ್ರಾಚೀನ ರಸವಿದ್ಯೆಯ ಪರುಷಮಣಿಯಿಂದ ಆಧುನಿಕ ' ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್' ವಿಸ್ಮಯದವರೆಗೆ)

ಲೇಖಕರು : ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್‌ ಬಿ.ಜಿ.

ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೋಡಿ ಅದೆಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಕಸವಾಗಿದೆ? ಇದೆಂತ ಸುದ್ದಿ? ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣವೇ? ಎಂದೆಲ್ಲ ಆಲೋಚಿಸಬೇಡಿ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕರ ಸುದ್ದಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕದ ಯಾವುದೋ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾದರಸವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಪ್ಪಟ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರಂತೆ! ಈ ಸುದ್ದಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಈ ಸುದ್ದಿ ನನಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದೀತೇ ಎಂಬ ಯೋಚನಾ ತರಂಗಗಳು ಹೆದ್ದೆರೆಯಂತೆದ್ದವು !!! ಆಗಲೇ ಮನದನ್ನೆ ಕಾಫಿ ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾ, "ಏನ್ರೀ, ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲೇ ಚಿನ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರಂತೆ ಅಲ್ವಾ? ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಇಳಿಯುತ್ತದಾ? ಹಳೇ ಒಡವೆ ಕೊಟ್ಟು ಹೊಸ ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡಿಸೋದು ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಕಾಯ್ಲಾ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. ಆಕೆಗೆ ಆ 'ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್' ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೈಜಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ, ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಸರತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ತಲೆಬಿಸಿಯಿಲ್ಲ; ಚಿನ್ನದ ರೇಟು ಕಮ್ಮಿ ಆದರೆ ಸಾಕು! ಇದು ಈಕೆಯ ಮಿದುಳನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಸೇರಿತೋ ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿ ನನ್ನದಾಯಿತು!!!

ಸಂಸಾರದ ಸಖೀಗೀತವು ಒಂದೆಡೆ ಇರಲಿ, ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಈ ಹಳದಿ ಲೋಹದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ ಇವತ್ತು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಅಧಿಕಾರ, ಸಂಪತ್ತು, ಮತ್ತು ಮೈತುಂಬಾ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮೆರೆಯುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತ. ಈ ಹುಚ್ಚು ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕ ಕಬ್ಬಿಣ, ತಾಮ್ರ, ಸೀಸ, ಪಾದರಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಚಿನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ 'ರಸವಿದ್ಯೆ' (Alchemy) ಎಂಬ ಗೀಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ಇದೇನೋ ಬರಿ ಕಟ್ಟುಕಥೆ, ಬೆಂಕಿ ಮುಂದೆ ಕೂತು ಮೈಬೆವರಿಳಿಸಿಕೊಂಡ ಹುಚ್ಚರ ಕತೆ ಎಂದು ನಾವು ಇಷ್ಟು ದಿನ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ಗೂ ಇರುವ ಅಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಅಷ್ಟೇ!!. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ 'ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್' (Marathon Fusion) ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಪಾದರಸದಿಂದ ಅಪ್ಪಟ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಡಂಗುರ ಸಾರಿದೆ. ಇದು ಅಲ್‌ಕೆಮಿಯಲ್ಲ, ಇದು ಅಪ್ಪಟ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್!

ಪರುಷಮಣಿಯ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನ್ಯೂಟನ್ ಮಹಾಶಯ !! 

ಈ ಪರುಷಮಣಿಯ (Philosopher's stone) ಹುಡುಕಾಟದ ಇತಿಹಾಸ ಬಲು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ. ಮೊಗೆ ಮೊಗೆದಷ್ಟು  ಸಿಗುವ ರೋಚಕ ಕಥೆಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಹವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ಚಿನ್ನವಾಗಿಸುವ ಆ ದಿವ್ಯ ಕಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಅದೆಷ್ಟು ಜನ ತಮ್ಮ ಜೀವ ಸವೆಸಿದರೋ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ. ಮುಟ್ಟಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಚಿನ್ನವಾಗಿಸ ಹೊರಟ ಮೈದಾಸನ ಕಥೆ ಗೊತ್ತಲ್ಲ? 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಬರಹಗಾರ ನಿಕೋಲಸ್ ಫ್ಲಾಮೆಲ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಪರುಷಮಣಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸಿದ ಎಂಬ ದಂತಕಥೆಯಂತೂ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ಕಡೆ ಬಂದರೆ, ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಆಯುರ್ವೇದ ಪಂಡಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಂಡ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಾಗಾರ್ಜುನ ತನ್ನ 'ರಸರತ್ನಾಕರ' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪಾದರಸವನ್ನು ಬಳಸಿ ಚಿನ್ನ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದಿನ ನಮ್ಮ ರಸವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಾದರಸವನ್ನು ಗಂಧಕದ ಜೊತೆ ಕಾಸಿ ಚಿನ್ನ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಸಹಜ ಕುತೂಹಲ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಹೊಸದರ ಹುಡುಕಾಟ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಜವಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸರ್ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್‌ನ ಕಥೆ! ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸೇಬು ಹಣ್ಣು ಬಿದ್ದಾಗ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಈ ಮಹಾಶಯ, ತನ್ನ ಆಯುಷ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಕಳೆದದ್ದು ಎಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತೇ? ತನ್ನ ಕತ್ತಲೆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಲೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಸೀಸವನ್ನು ಕುದಿಸುತ್ತಾ! ಹೌದು, ನ್ಯೂಟನ್ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ತನ್ನ ರಹಸ್ಯ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾದರಸ ಮತ್ತು ಸೀಸವನ್ನು ಚಿನ್ನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ವಿಪರೀತ ಶ್ರಮಪಟ್ಟಿದ್ದನಂತೆ!!!. ಆತನ ರಹಸ್ಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಆತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ರಸವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ, ಕುತೂಹಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಟನ್‌ಗೆ ರಸವಿದ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿರದೆ, ಇಡೀ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಣುಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. Isaac Newton and the transmutation of alchemy : an alternate view of the scientific revolution by Fanning, Philip Ashley, 1935  ಇದರಿಂದ ಆಸಕ್ತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ರಸವಿದ್ಯೆ ಕೇವಲ  ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುತ್ತಜ್ಜನಂತಿತ್ತು.

ಪರಮಾಣುವಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಮತ್ತು ಬೈಜಿಕ ರೂಪಾಂತರ

ನಮ್ಮ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪರಮಾಣುಗಳ ಜೋಡಣೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವಲ್ಲ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಸೇರಿ ನೀರಾಗಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬೇರೊಂದು ಮೂಲವಸ್ತುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ 'ಬೈಜಿಕ ರೂಪಾಂತರ' (Nuclear Transmutation) ಇದೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದಂತೆ!

ಒಂದು ಮೂಲವಸ್ತುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಅದರ ಪರಮಾಣುವಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ. ಪಾದರಸದ ಪರಮಾಣುವಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ 80 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಿದ್ದರೆ, ಚಿನ್ನದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ 79 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಿವೆ. ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬಹಳ ಸರಳ ಕಣ್ರೀ! ಪಾದರಸದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಿಂದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರೋಟಾನನ್ನು ಕಿತ್ತು ಬಿಸಾಕಿದರೆ, ಅದು ಚಿನ್ನ! ಆದರೆ ಆ ಒಂದು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಕೀಳಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಸಾಲದು. ಪರಮಾಣುವಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳು ಊರಿನ ಹುಂಬ ಪಟೇಲರಿದ್ದಂತೆ. ಯಾರೋ ಬಂದು ಎಬ್ಬಿಸಿದರೆ ಏಳುವವರಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಭಾರಿ ಶಕ್ತಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವೇ ಬೇಕು.

ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್ ಮಾಡಿದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್!

2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮೂಲದ 'ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್' ಕಂಪನಿ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗ. ಇವರೇನು ಚಿನ್ನ ಮಾಡಲೆಂದೇ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲ, ಇವರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಬೈಜಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನದಿಂದ (Nuclear Fusion) ಸ್ವಚ್ಛ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು. ಸೂರ್ಯನ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಅದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ಇವರ ಕೆಲಸ. ಇವರು ಡ್ಯೂಟೀರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಟಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ನ ಅವಳಿ-ಜವಳಿ (ಐಸೋಟೋಪ್‌)ಗಳನ್ನು ವಿಪರೀತ ಬಿಸಿಮಾಡಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ಮಾಡಿದರು. ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ನ ಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳಾದ ಡ್ಯೂಟೀರಿಯಮ್ (D) ಮತ್ತು ಟ್ರಿಟಿಯಮ್ (T) ವಿಪರೀತ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ (ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಸ್ಥಿತಿ) ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಂಡಾಗ ಒಟ್ಟು 17.6 MeV ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೀಲಿಯಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ (ಆಲ್ಫಾ ಕಣ) ರೂಪುಗೊಂಡು 3.5 MeV ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಉಳಿದ 14.1 MeV ಚಲನಶಕ್ತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು 'ಅತಿ-ವೇಗದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು' (Fast neutrons) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಟೋಕಾಮ್ಯಾಕ್ (Tokamak) ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಇದೇ D-T ಸಮ್ಮಿಲನ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ವೇಗದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನೇರವಾಗಿ 'ಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ-198' ಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ 'ಢಿಶುಂ' ಎಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದಂತೆ ಹೊಡೆದರು. ಆ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ರಭಸಕ್ಕೆ, ಪಾದರಸದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿತು. ಅದು ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಉಗಿದು, ವಿಕಿರಣಶೀಲ 'ಅಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ-197' ಆಯಿತು. ಸುಮಾರು 64 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಒದ್ದಾಡಿದ ಈ ಅಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ 'ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್' ಎಂಬ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನದೇ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಒಳಗಿದ್ದ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಗಮನಿಸಿ, ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 80 ರಿಂದ 79 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು! ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಅದ್ಭುತ. ಆ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಆ ಅಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ, ಅಪ್ಪಟ, ಅಚ್ಚಹಳದಿಯ ಸ್ಥಿರ ಚಿನ್ನ-197 (Gold-197) ಆಗಿ ಮೈಕೊಡವಿ ನಿಂತಿತು!. ಈ ಹಿಂದೆ 2025ರಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದ CERN ನಲ್ಲೂ ಇಂಥದ್ದೇ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿದೆ.

ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ (Technical Breakdown)

ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ (n, 2n) ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚಮತ್ಕಾರವಾಗಿದೆ.

ಹಂತ 1: ಸಿಡಿಗುಂಡಿನ ತಯಾರಿಕೆ (ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ)

ಮೊದಲಿಗೆ, ಬೈಜಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಸಿಡಿಗುಂಡನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ನ ಐಸೋಟೋಪ್‌ಗಳಾದ ಡ್ಯೂಟೀರಿಯಮ್ (²H) ಮತ್ತು ಟ್ರಿಟಿಯಮ್ (³H) ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತವೆ.

²H + ³H → ⁴He + 1n (14.1 MeV)

ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ (1n) 14.1 ಮೆಗಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವೋಲ್ಟ್ (MeV) ನಷ್ಟು ಭಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಹಂತ 2: ಪಾದರಸದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ (The (n, 2n) Reaction)

ಈಗ ಈ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು 'ಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ-198'ರತ್ತ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಗದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಹೋಗಿ ಪಾದರಸದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ತನ್ನ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನೊಳಗಿದ್ದ ಇನ್ನೆರಡು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಒದ್ದು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಒಳಬಂದದ್ದು ಒಂದು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್, ಹೊರಹೋದದ್ದು ಎರಡು!

¹⁹⁸Hg + 1n → ¹⁹⁷Hg + 2 (1n)

ಗಮನಿಸಿ: ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 80 ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ 198 ರಿಂದ 197 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದು ಈಗ 'ಅಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ-197'. ಇದೊಂದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಐಸೋಟೋಪ್.

ಹಂತ 3: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಜನನ!!!

ಯಾವುದೇ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ವಸ್ತುವು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಸ್ಥಿರ ಪಾದರಸ-197 ರ ಅರ್ಧಾಯುಷ್ಯ ಕೇವಲ 64.1 ಗಂಟೆಗಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ಕಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು, ಪಾದರಸದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಬಲವಂತವಾಗಿ ತನ್ನೊಳಗೇ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ! ಈ ಋಣಾತ್ಮಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ತಟಸ್ಥ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

¹⁹⁷Hg + e⁻ → ¹⁹⁷Au + ν (ನ್ಯೂಟ್ರಿನೋ)

ಒಂದು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, 80 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಿದ್ದ ಪಾದರಸ ಈಗ 79 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳಿರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. 79 ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳುಳ್ಳ ಧಾತುವೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚಹಳದಿಯ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಚಿನ್ನ (197Au)!

ಒಂದು ಕ್ವಾಡ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ರಹಸ್ಯ!

ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ನಾವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಚಿನ್ನವೆಲ್ಲವೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದಲ್ಲ! ಕೋಟ್ಯಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ವಿಲೀನಗೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್-ಸಮೃದ್ಧ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಂತಹ ಭಾರವಾದ ಧಾತುಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಈ ವಿಲೀನದ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಖಗೋಳ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಕಿಲೋನೋವಾ (Kilonova) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಖಗೋಳ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಚಿನ್ನದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ತಲುಪಿತು. ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕೈಬೆರಳಿನ ಉಂಗುರದಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಪರಮಾಣುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರಾಚೀನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವಿಲೀನದ ಕಥೆಯನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು! ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಮಾಡುವುದು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. 1924ರಲ್ಲೇ ಜಪಾನಿನ ಹಂಟಾರೋ ನಾಗವೋಕ ಎಂಬಾತ ಈ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದ್ದ. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಸೀಬೋರ್ಗ್ ಎಂಬ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೂ ಚಿನ್ನ ಮಾಡಿದ್ದ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ 28 ಗ್ರಾಂ (ಒಂದು ಔನ್ಸ್) ಕೃತಕ ಚಿನ್ನ ತಯಾರಿಸಲು ಆತ ಬಳಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳ ಖರ್ಚು ಎಷ್ಟು ಗೊತ್ತೇ? ಬರೋಬ್ಬರಿ ಒಂದು ಕ್ವಾಡ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್! ಅಂದರೆ ಒಂದರ ಪಕ್ಕ ಹದಿನೈದು ಸೊನ್ನೆಗಳು. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಇವತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿದ್ದರೆ, ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸುರಿಯಬೇಕು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೃತಕ ಚಿನ್ನ ವಿಕಿರಣಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ರೇಡಿಯೋಆಕ್ಟಿವ್). ಅದನ್ನು ಕತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಓಡಾಡಿದರೆ, ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬರುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಆದರೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಫ್ಯೂಷನ್‌ನವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ, ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಈ ಚಿನ್ನ-197 ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ (Stable) ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣಶೀಲವಲ್ಲ.

ಮುಂದೇನು? ಗಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆಯೇ?

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹವಾಗಿತ್ತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮೂರನೇ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ತನ್ನ ಅತಿ ಗಣ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಬಡಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 'ಚಿನ್ನ'ದ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ! ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ದುಬಾರಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಕವಡೆ ಕಾಸಿಗೆ ಸಿಗುವಂತಾಯಿತು. ಹಾಗಾದರೆ, ಲ್ಯಾಬ್-ಗ್ರೋನ್ ವಜ್ರಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟಾಗ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಜ್ರದ ಬೆಲೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕಿಳಿದಂತೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಚಿನ್ನವೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆಳುತ್ತದೆಯೇ? ನಾಳೆಯಿಂದ ಕೋಲಾರ, ಹಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುತ್ತವೆಯೇ? ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಿಗೆ ಚಿನ್ನದೊಡವೆಗಳ ಖಜಾನೆಯನ್ನೇ ನೀಡುವ ಕನಸು ಚಿಗುರೊಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ? ಖಂಡಿತಾ ನಾವು-ನೀವು ಖುಷಿಪಡುವುದೋ ಗಾಬರಿಯಾಗುವುದೋ ಬೇಕಿಲ್ಲ! ಏಕೆಂದರೆ, ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಕೃತಕ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಷ್ಟು; ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಿಕೋಗ್ರಾಮ್ ಅಥವಾ ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಗ್ರಾಂ ಕೃತಕ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಸುಡಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯೇ ಕಟ್ಟಲಾಗದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇದರ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ವ ಇರುವುದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಗಾಧ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ. ಕಂಪನಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ಫ್ಯೂಷನ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್'ಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿದಾಗ, ಅವು ಒಂದು ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವಾಗ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಸುಮಾರು 2 ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಬಲ್ಲವು! ಅಂದರೆ, ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಜೊತೆಗೆ ಬೋನಸ್ ಆಗಿ ಬಂಗಾರ.  

ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮರದ ಬೇರು, ಮೂಲಿಕೆ, ಸೀಸ, ಪಾದರಸಗಳನ್ನು ಕುದಿಸುತ್ತಾ ರಸವಾದಿಗಳು ಕಂಡಿದ್ದ ಕನಸನ್ನು, ಇಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆರವಿನಿಂದ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನನಸಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾದರಸ ಕುದಿಸಿ ಚಿನ್ನ ಮಾಡುವ ಪರುಷಮಣಿಯ ಕತೆ ಈಗ ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಡುವಿನ ಗೆರೆ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿರುವ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಘಟ್ಟವಿದು. ಆದರೆ ಈ ಲ್ಯಾಬ್ ಚಿನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದು, ಆಭರಣವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ನಮ್ಮವರ ಕುತ್ತಿಗೆಗೇರಲು ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ದಶಕಗಳೇ ಕಾಯಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಕೌತುಕದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಈ ನಾಗಾಲೋಟ ಎರಡೂ ಸದಾ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ!