ಸಂಖ್ಯಾ ಸರಸ್ವತಿ : ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ

 ಸಂಖ್ಯಾ ಸರಸ್ವತಿ : ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ

ಲೇಖಕರು – ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಬಿ.ಜಿ.

ಮಾನವನ ಮೆದುಳು ಅಚ್ಚರಿಗಳ ಗಣಿ. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹರಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಉಸಿರಿನಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೇ ಜೀವಂತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅಂಕೆಗಳು ಅವರ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಲಾಸ್ಯವಾಡುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಮೆದುಳಿನ ಮಾಲಕಿ, “ಮಾನವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್” ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭಾ ಶಿಖರವೇ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ.

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡರು. ಸಣ್ಣ ಗುಣಾಕಾರಕ್ಕೂ ಅನೇಕರು  ತಿಣುಕಾಡುವ ಕಾಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಯಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಳು ಎಂದರೆ ಇಂದಿನವರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ ಸರಿ! ವಿಜ್ಞಾನ, ಗಣಿತ, ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯವರ ಹೆಸರು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಸ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಭೆ

೧೯೨೯ರ ನವೆಂಬರ್ ೪ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸರ್ಕಸ್ ಕಲಾವಿದ. ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದು, ಕಸರತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ, ಜಾದೂ ಪ್ರದರ್ಶನ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಭಾಗ. ಕುಟುಂಬ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಓದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಆ ಬಾಲಿಕೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಮೂರು ವರ್ಷದ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳು ಕಾರ್ಡ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸ್ಮರಣಾಶಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಅದನ್ನು ಮಾಯಾಜಾಲ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ನೆನಪಿನ ಆಟವಲ್ಲ; ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ ಅದ್ಭುತ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದು ಬೇಗನೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಐದು ವರ್ಷದ ಬಾಲೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಅಷ್ಟು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಕುಟುಂಬವೇ ಅವಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಜನರು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಯೋಗಶಕ್ತಿ ಎಂದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹ ಎಂದುಕೊಂಡರು.

ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಖ್ಯಾತಿ

ಆರು ವರ್ಷದ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗಣಿತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದಾಗ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಬೆರಗಾದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳು ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲೇಜು ಪದವಿ ಇಲ್ಲ. ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪದವಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಗಣಿತಜ್ಞರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಜ್ಞರು ಕೂಡ ಆಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು.

ಮಾನವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತು?

೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಭಾರಿ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಮೆದುಳು ಅದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೊಂದು ತಾಜಾ ಉದಾಹರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 

ಅದು ೧೯೭೭ ನೇ ಇಸವಿ. ಸದರ್ನ್ ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ (Southern Methodist University), ಡಲ್ಲಾಸ್, USA.ನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಸವಾಲೊಡ್ಡಿದರು. ೨೦೧-ಅಂಕಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ೨೩ನೇ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸವಾಲು!!!  ಕೇವಲ ೫೦ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ೫೪೬,೩೭೨,೮೯೧ ಎಂದು ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು. ಅದೇ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಯುನಿವ್ಯಾಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ೬೨ ಸೆಕೆಂಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು!!. ಅವಾಕ್ಕಾಗುವ ಸರದಿ ಸವಾಲಿಗರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಗಣಿತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಅದು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಲಂಡನ್ (Imperial College London) ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್. ದಿನಾಂಕ: 18 ಜೂನ್ 1980, ಅಲ್ಲಿ ಸವಾಲೆಸೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ೧೩ ಅಂಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಣಾಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸವಾಲು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೭,೬೮೬,೩೬೯,೭೭೪,೮೭೦ × ೨,೪೬೫,೦೯೯,೭೪೫,೭೭೯ . ಈ ಸವಾಲಿಗೆ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯವರು ನಗುತ್ತಾ, ಕೇವಲ ೨೮ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟರು!!! ಅವರ ಉತ್ತರ ೧೮,೯೪೭,೬೬೮,೧೭೭,೯೯೫,೪೨೬,೪೬೨,೭೭೩,೭೩೦ . ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವರೆಲ್ಲ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಸ್ತಂಭೀಭೂತರಾದರು. ನಮಗೆ ಈ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಓದಲೇ ಅಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾದೀತು!!! ಇದು ಗಿನ್ನೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಅವರನ್ನು “Human Computer” ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ವಿಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಿ.

https://www.youtube.com/shorts/fa2G8fLBkZU

ಇನ್ನೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆ

ಒಮ್ಮೆ ಯುರೋಪಿನ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಆಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಫಲಿತಾಂಶ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿತು. ಹಲವರು ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಉತ್ತರ ತಪ್ಪು ಎಂದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಸಂಖ್ಯೆ ನಮೂದಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಒಂದು ಅಂಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು! ಸಭಾಂಗಣವೇ ನಗುವಿನ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ನೀನು ಇಂತಲ್ಲಿಯೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆತ ಪೆಚ್ಚು ನಗು ಬೀರಿದ!!! ಇದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ಅಲ್ಲ; ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ‘ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ’ ಮಹಿಳೆ!

ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಅವರು ಲೆಕ್ಕವನ್ನು “ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ “ಉತ್ತರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೆಲವರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವಂತೆ, ಅವರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ರೂಪಗಳಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತರ್ಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂದಿಗೂ ನರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಣಿತ ಪ್ರತಿಭೆ ಕೇವಲ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಬರುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ರಚನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯ.

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲ

ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಕೇವಲ ಗಣಿತಜ್ಞೆ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಲೇಖಕಿ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಸಂಶೋಧಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಣಿತವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಲಿಸುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.

ಅವರು ಬರೆದ “Figuring: The Joy of Numbers” ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಣಿತವನ್ನು ಭಯಪಡುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ; ಆಟದಂತೆ ಆನಂದಿಸಬಹುದಾದ ಜಗತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಇನ್ನೊಂದು ಅಪರೂಪದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೆರೆಯಾಗಿ ಬರೆಯುವುದು ಅಪರೂಪ. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಯೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಿಂತ ವೇಗವಾ?

ಇಂದು ಸೂಪರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಯುಗ. ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರ ವೇಗ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿತು.

ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಮಾನವ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಗಣನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾನವ ಮೆದುಳು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಮೆದುಳು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅದ್ಭುತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ನಮಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ನೀಡುತ್ತದೆ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಬೆಳೆಯಲಿ, ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇನ್ನೂ ಅನಂತ ರಹಸ್ಯಗಳ ಗಣಿ.

ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರಬೇಡಿ!

ಗಣಿತ ಎಂದರೆ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಯ. ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು “ನನಗೆ ಮ್ಯಾಥ್ಸ್ ಬರೋದಿಲ್ಲ” ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದು:

“ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿನಲ್ಲೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇದೆ. ಭಯವೇ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು.”

ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಣಿತವನ್ನು ಆಟ, ಪಜಲ್, ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಕಂಠಪಾಠದಿಂದ ಗಣಿತದ ಸೌಂದರ್ಯ ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಅಂಕೆಗಾಗಿ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅರಿವಿಗಾಗಿ ಕಲಿಯುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಬೇಕು.

ಮತ್ತೊಂದು ಅಪರೂಪದ ನೆನಪು

ಲಂಡನ್‌ನ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿದ:

“ನೀವು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?”

ಅವರು ನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದರಂತೆ: “ನಾನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ!”  ಎಷ್ಟು ಸುಂದರ ಉತ್ತರ! ಹಲವರಿಗೆ ಗಣಿತ ಒಂದು ಬೆಂಬಿಡದ ಭಯಾನಕ ಬೇತಾಳ. ಆದರೆ ಶಕುಂತಲ ಅವರಂತಹವರಿಗೆ ಅದು ಸ್ನೇಹಿತ.

ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯ ಶಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರತೀಕ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಜಗತ್ತಿನ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತನ್ನ ಮೆದುಳಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ. ಅವರು ಕೇವಲ ಗಣಿತ ಪ್ರತಿಭೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಂಕೇತವೂ ಹೌದು. ಬಡ ಕುಟುಂಬ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಭಾವ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಬದುಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯಂತಹ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿವೆ.

• ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು?
• ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಗಣಿತ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ?
• ಸ್ಮರಣಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಡುವೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧ?
• ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಇಂತಹ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಬಹುದೇ?
• ಅಥವಾ ಇದು ಅಪರೂಪದ ನರ-ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯ ಫಲವೇ?

ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿವೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಭಾರತವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯೋಗ, ಶೂನ್ಯ, ದಶಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ನೀಡಿದ ದೇಶ. ಅದೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ- ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಶಕ್ತಿ ಅಪಾರ. ಅವಕಾಶ, ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಇದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇಂದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಸೂಪರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯ ಹೆಸರು ನೆನಪಾಗುವುದೇಕೆ?

ಏಕೆಂದರೆ ಯಂತ್ರಗಳು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾನವ ಮೆದುಳು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕೆಗಳೆಂದು ನೋಡುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೌಂದರ್ಯ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನು ಅರಿತ ದಿನ—ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಹೊಸ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿ ಹುಟ್ಟಬಹುದು!