ಕೋಡು: ಸೋಜಿಗವಿದೆ! ನೋಡು !

 

                                             ಕೋಡು: ಸೋಜಿಗವಿದೆ! ನೋಡು !

                              ಲೇಖಕರು : ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ

          ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ವನ್ಯ ಜೀವಿ ತಜ್ಞರು

 

ಕೋಡು, ಅದೇನು ರಚನೆ! ಅದೇನು ಪರಿ! ಇದರಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಷಯವಿದೆಯಾ ? ಎಂದು ಅನ್ನಿಸದೇ ಇರದು. ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತೇವೆಯಾ? ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆಯಾ? ಅವು ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾಡಿಲಾಗಿವೆ? ಎಷ್ಡು ವರ್ಷವಿರುತ್ತವೆ? ಕೋಡುಗಳ ರಚನೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ? ಕೋಡುಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಇವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇಣುಕಿ ನೋಡುವ ಬನ್ನಿ.

 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ಓತ ಮತ್ತು ಟಗರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಕೋಡು(ಕೊಂಬು)ಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವು ತಳಿಯ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಂತಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕತ್ತಿಯಂತೆ ಬಾಗಿರುವ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮೇಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಕಟುಕನ ಕೈಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಐದಾರು ಇಂಚಿನ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಟಗರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಡು ಇದ್ದರೆ ಕುರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯಲ್ಲಿ, ಉಹೂ..ಇಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡುಗಳು ಬೆಳೆದರೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡುಗಳು ಬೆಳೆಯದೇ, ಕೋರೆಹಲ್ಲಿನ (ದಂತ) ದಾಡೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆಲ ಮುಟ್ಟುವವರೆಗೆ ಬೆಳೆದುಬಿಡುತ್ತವೆ.

 ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ಅವೆ ಜಿಂಕೆಗಳು. ಇವುಗಳ ಕೋಡುಗಳು ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂತೀರಾ? ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳ ಕೋಡುಗಳು ಹುಟ್ಟುವಾಗ ದಪ್ಪನಾಗಿಯೂ, ಮೃದುವಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೂ ಆಗಿವೆ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ! ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ದನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೊಂಬು ಕೆರಟಿನ್‌ ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಿರುವ ಮೃದುವಾದ ಮೂಳೆಯ ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಉಗುರು ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೋಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೆ ವಿನಃ ಹೆಣ್ನು ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಗಂಡು ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ʼಸ್ಟ್ಯಾಗ್‌ʼ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವೂ ಇದೆ. ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿದಾಗ ಗಂಡು ಜಿಂಕೆಯೂ ಸಹ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ.ಕಾಡುಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ (ಬಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ಡೀರ್‌ ಅಥವಾ ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ) ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕೋಡು ಬೆಳೆದರೆ ಮೌಸ್‌ ಡೀರ್‌ (ಇಲಿ ಮೂತಿಯಂತೆ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡುಗಳು ಇಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿರುವ ಕೊಂಬು ನೇರವಾಗಿಯೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ತಿರುಗಿಸಿದಂತೆಯೂ ಇದೆ.

  ಜಿಂಕೆಗಳ ಕೋಡು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಮೃದುವಾದ ತುಪ್ಪಳದಂತಿರುವ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ ಫರ್‌ ನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಸಮೃದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಬೆಳೆಯುವ ಕೋಡಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಡುಗಳು ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಮರದ ಕೊರಡಿಗೆ ಉಜ್ಜಿ ಉದುರಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಉದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕೋಡುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಉದುರಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾದರೂ ಸತ್ಯ. ಮಗು ಜನಿಸಿದಾಗ ಇರುವ ಒಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿ ಐದಾರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉದುರುವಂತೆಯೇ ಇರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಮತ್ತೆ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೋಡು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಂಟ್ಲರ್ಸ್‌ (antlers)ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೊಂಬು ಉದುರಿಸದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಂಟಿಲೋಪ್ಸ್ !‌ ಏಕೆಂದರೆ, ಇವುಗಳ ಕೊಂಬುಗಳು ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಟೊಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಜಿಂಕೆಗಳದ್ದು ಟೊಳ್ಳಾಗಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಕೊಂಬುಗಳಾಗಿರುವುದು.

ಕೋಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಜಿಂಕೆಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಜಗಳವಾಡುವಾಗಲೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉದುರಿದಾಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮೂಲವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಕುಡುಗೋಲಿನಂತಹ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಹಿಡಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು! ಆದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವಾಗತವೂ ಹೌದು.

ಜೀವ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನ-ಜೈವಿಕ ದೀಪನ

ಜೀವ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನ - ಜೈವಿಕ ದೀಪನ

                                                                            ‌

 

                                                                                                ತಾಂಡವಮೂರ್ತಿ. ಎ  

        ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು,  

                        ನೆಲಮಂಗಲ

ನಮ್ಮ ತಲೆಮಾರಿನ ಎಲ್ಲರೂ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೇವೆ.ಈ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಮಿಂಚುಹುಳಗಳ ದೀಪ್ತತೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೊರಟರೆ ಜೀವಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ರಹಸ್ಯಗಳು ತೆರೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಗರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ದೀಪನವು ಅವುಗಳ ಆಹಾರ,ರಕ್ಷಣೆ,ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದು ವಿಸ್ಮಯವಾದರೂ ಸತ್ಯ.

ಜೈವಿಕ ದೀಪನ(Bio-luminescence) ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಬೆಳಕು. ಜೈವಿಕ ದೀಪನವೂ ಸಹ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ದೀಪನವಾಗಿದೆ

ಜೈವಿಕ ದೀಪನವು "ಶೀತಲ ಬೆಳಕು". ಶೀತಲ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ 20% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗವು ಉಷ್ಣ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಬಹುಪಾಲು ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೆಲ್ಲಿಫಿಶ್ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಜೈವಿಕ ದೀಪನ ಜೀವಿಗಳಿಲ್ಲ.

ಬಯೋಲುಮಿನಸೆನ್ಸ್ ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ: ಲೂಸಿಫೆರಿನ್(Luciferin) ಮತ್ತು ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್(Luciferase) ಇಲ್ಲವೆ ಫೋಟೊಪ್ರೋಟೀನ್(Photoprotein). ಲೂಸಿಫೆರಿನ್ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಲೂಸಿಫೆರಿನ್ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತಿಯ  ಬಣ್ಣವು (ಮಿಂಚಿನ ಹುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್‌ಫಿಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು) ಲೂಸಿಫೆರಿನ್ ಅಣುಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

‌ ಕೆಲವು ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಲೂಸಿಫೆರಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್‌ಗಳು ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್‌ಗಳು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ಲವಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಜೀವಿಗಳು ಲೂಸಿಫೆರಿನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವು ಆಹಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ಸಹಜೀವನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಲೂಸಿಫರೇಸ್ ಒಂದು ಕಿಣ್ವ. ಕಿಣ್ವವು ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು  ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ದರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಆಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೊಂಡ ಲೂಸಿಫೆರಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್‌ನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಕ್ಸಿ-ಲುಸಿಫೆರಿನ್ ಎಂಬ ಉಪಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ. ಬಯೋ-ಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್‌ಗಳು ಲೂಸಿಫೆರಿನ್-ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿರು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಕಿರಿದಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನ ಲಗೂನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್‌ಗಳು ಈ ಲಗೂನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಕಿರಿದಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ  ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಲಗೂನ್ ಅನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಗಮಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟೊರಿಕೊದ ಹುಮಾಕಾವೊ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಡೈನೋಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಲೂಸಿಫೆರಿನ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಿಣ್ವವನ್ನು (ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್) ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಫೋಟೊಪ್ರೋಟೀನ್ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಫೋಟೊಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಲೂಸಿಫೆರಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಯಾನ್‌ ನಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಫೋಟೊಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವುಗಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಫೋಟೊಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಸ್ಫಟಿಕ ಜೆಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸ್ಫಟಿಕ ಜೆಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿನ ಫೋಟೊಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು "ಹಸಿರು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಪ್ರೋಟೀನ್"(Green Fluorescent protein) ಅಥವಾ GFP ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆನ್ಸ್  ಪ್ರತಿ-ದೀಪ್ತತೆಗಿಂತ(Fluorescence) ಭಿನ್ನ. ಪ್ರತಿದೀಪ್ತತೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದೀಪ್ತತೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಬೆಳಕು ಹೀರಿಕೆಯಾದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದೀಪ್ತ ಬೆಳಕು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೈಲೈಟರ್ ಪೆನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಶಾಯಿ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಫಾಸ್ಫೊರಿಸೆನ್ಸ್ ಫ್ಲೋರೊಸೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಫಾಸ್ಫೊರಿಸೆಂಟ್ ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಮರು-ಹೊರಸೂಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ಗಳು(ರೇಡಿಯಂ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌) ಫಾಸ್ಫೊರಿಸೆಂಟ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಬಯೋ-ಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಬೆಳಕು

ಜೈವಿಕ ಬೆಳಕಿನ ಗೋಚರಿಕೆಯು ಜೀವಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮುದ್ರ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶವು ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ರೋಹಿತದ ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಣ್ಣಗಳು ಆಳವಾದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂವೇದಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಂವೇದನಾರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಲವಾಸಿಗಳು ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತತೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಳದಿ ರೋಹಿತದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಭೂ ಬಸವನ ಹುಳು, ಕ್ವಾಂಟುಲಾ ಸ್ಟ್ರೈಟಾ ಸೇರಿವೆ.

 

ಕೆಲವೇ ಜೀವಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯಬಲ್ಲವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲ್ರೋಡ್ ವರ್ಮ್(railroad worm) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜೀರುಂಡೆಯ ಲಾರ್ವಾ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತವಾದದ್ದು. ರೈಲ್ರೋಡ್ ವರ್ಮ್‌ನ ತಲೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ದೇಹವು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಲೂಸಿಫೆರೇಸ್‌ಗಳು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಫಾಕ್ಸ್‌ಫೈರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಥಿರವಾದ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಮಿನುಗುವಂತೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹೊಳಪುಗಳು ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚುಕ್ಕೆಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು ಅಥವ ಜೀವಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಬಹುದು.

ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು

ಆಹಾರವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು, ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು,ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಜೀವಿಗಳು ಬಯೋಲುಮಿನೆನ್ಸಿನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ರೂಪಾಂತರಗಳು

ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ದಾಳಿಕೋರರನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೀನಿನಂತಹ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.

ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿ ಸ್ಕ್ವಿಡ್(vampire squid) ಈ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಅನೇಕ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳಂತೆ, ರಕ್ತಪಿಶಾಚಿ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗೆ ಶಾಯಿ ಚೀಲಗಳ(ink sacs) ಕೊರತೆಯಿದೆ. (ಸಾಗರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸುವಂತೆ ಕಪ್ಪು ಶಾಯಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.) ಬದಲಾಗಿ, ವ್ಯಾಂಪೈರ್ ಸ್ಕ್ವಿಡ್ ಜಿಗುಟಾದ ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಲೋಳೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿ, ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಚಲನೆಯ ವೇಗಕ್ಕೆ ತಡಯೊಡ್ಡಿ  ತಾನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ  ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಅನೇಕ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ-ಪ್ರಕಾಶಮಾನ(counterillumination) ಎಂಬ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಶಾರ್ಕ್‌ಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಕೆಳ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬೇಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ನೆರಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿ-ಪ್ರಕಾಶ  ರಕ್ಷಣಾತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. 

ಹ್ಯಾಚೆಟ್‌ಫಿಶ್(Hatchetfish) ಪ್ರತಿ-ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಚೆಟ್‌ಫಿಶ್‌ಗಳು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಅವು ತಮ್ಮ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವು ತಮ್ಮ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡುವ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೆಡಸು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು(brittle stars),ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲು ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಭಕ್ಷಕವು ದುರ್ಬಲ ನಕ್ಷತ್ರದ ಹೊಳೆಯುವ ತೋಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತೆವಳುತ್ತವೆ. (ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ದುರ್ಬಲ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.)

ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅವು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆದರಿಕೆ ಬಂದಾಗ, ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಪ್ರಕಾಶಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಮೀನುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಭಕ್ಷಕವು ಮೀನಿನ ಮೇಲಿನ ಹೊಳಪನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆ ತೆವಳುತ್ತಾ ಪರಭಕ್ಷಕರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಶಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಜೈವಿಕ ದೀಪಕವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಜೈವಿಕ ದೀಪಕತೆಯ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವೀರ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲವು(sperm whale) ಅವುಗಳ ಆಹಾರದ ಭಾಗವಲ್ಲದ ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತ ಪ್ಲವಕಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ಲವಕಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವ ಮೀನುಗಳು ಪ್ಲವಕಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವುಗಳ ದೀಪ್ತತೆ ತಿಮಿಂಗಿಲವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಮಿಂಗಿಲವು ಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಪ್ಲವಕಗಳು ನಂತರ ತಮ್ಮ ದೀಪ್ತತೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವು ಕೀಟಗಳ ಲಾರ್ವಾಗಳು (ಗ್ಲೋ ವರ್ಮ್‌ಗಳು) ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಬೆಳಗುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಕ್ಷಕಗಳು ಈ ಲಾರ್ವಾಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ರೂಪಾಂತರಗಳು

ಬೇಟೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಯೋಲುಮಿನಸೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ.

ಬಯೋಲುಮಿನಸೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಭಕ್ಷಕವೆಂದರೆ ಆಂಗ್ಲರ್ ಫಿಶ್, ಇದು ಬೇಟೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು  ಜೈವಿಕ ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ಲರ್ ಫಿಶ್ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ, ಚೂಪಾದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ, ತೆಳುವಾದ ತಂತುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತಂತುವಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ಆಂಗ್ಲರ್ ಫಿಶ್ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಹೋಗಿ ಬೇಟೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ.

ಆಕರ್ಷಣೆ

ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು ಜೈವಿಕ ದೀಪಕಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಕ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾದರೂ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು ಗಂಡು ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳು. ಅವುಗಳ ಹೊಳಪಿನ ಮಾದರಿಯು ಹತ್ತಿರದ ಹೆಣ್ಣು ಮಿಂಚುಹುಳುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾನವ

ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸಲು ಮಾನವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಸಿರು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ (GFP) ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ "ವರದಿಗಾರ ವಂಶವಾಹಿ"("reporter gene.") ಆಗಿದೆ. ವರದಿಗಾರ ಜೀನ್‌ಗಳು ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಾವು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಇತರ ಜೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳಾಗಿವೆ. GFP ವರದಿಗಾರ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿದೀಪಕತೆಯಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಜೀನ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಮರಗಳು ನಗರದ ಬೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಯೋಲುಮಿನೆಸೆಂಟ್ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳು ನೀರು ಅಥವಾ ಇತರ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಅವು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

                                                                                          

ಭೂಮಿ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಬದುಕಿಲ್ಲ.....

 ಭೂಮಿ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಬದುಕಿಲ್ಲ..... 

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭೂಮಿ ಉಳಿಸಿ;ಹಸಿರೇ ಭೂಮಿಯ ಉಸಿರು.

✍️ಲೇಖನ: ಬಸವರಾಜ ಎಮ್ ಯರಗುಪ್ಪಿ

ಬಿ ಆರ್ ಪಿ ಶಿರಹಟ್ಟಿ

ಸಾ.ಪೊ ರಾಮಗೇರಿ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ, ಜಿಲ್ಲಾ ಗದಗ , ದೂರವಾಣಿ 9742193758 

ಮಿಂಚಂಚೆ basu.ygp@gmail.com

  

ಎಪ್ರೀಲ್ 22 ವಿಶ್ವ  ಭೂ ದಿನ,ನಿಮಿತ್ತ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ. 

"ತನ್ನ ಮಣ್ಣನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಡುಗಳು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು,ಗಾಳಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ತಾಜಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ" ಎಂದು -ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡಿ. ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್  ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಭೂಮಿ ಕುರಿತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ.ಭೂಮಿ ನಮ್ಮದು ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧಿತರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪೋಷಿಸುವಂತೆ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರದೆ ನಾವು ಒಂದೇ ದಿನವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.ನೀವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರೋ ಅದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಉವಾಚ.ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಇ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಪ್ರಕೃತಿ ವೈಪರಿತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಳಿದುಳಿದಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಣೆ ನಮ್ಮದಾಗಿದೆ. ಜೀವ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಭೂಮಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಅಮೆರಿಕದ ಸೆನೆಟರ್ ಗೆರಾಯ್ಡ್ ನೆಲ್ಸನ್ 1972ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 22ರಂದು ಭೂಮಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವ ಭೂಮಿ ದಿನ’ ಆರಂಭಿಸಿದರು."ಭೂಮಿಯು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮಾತೆ,ಅವಳನ್ನು ಹೊಗಳಲು, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಂಗಳವಾರ ಏಪ್ರಿಲ್ 22, 2025 ರಂದು 55 ನೇ ಭೂ ದಿನವನ್ನು(ಅರ್ಥ್ ಡೇ)  ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ದಿನವನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಾನವ ಸಂಕುಲದ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ಮನಗಾಣಬೇಕು.ನಾವು ಇಂದಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಸೆಗಳ ಬೆನ್ನು ಬಿದ್ದು ಭೂಮಿಯ ನಾಶಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಧರೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ  ಶತಪಥವಾಗಬೇಕು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮ ಧ್ಯೇಯವಾಗಬೇಕು. 'ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕಳಂತೆ' ಪರಿಸರ ಪ್ರೀತಿ,ಭೂಮಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ 'ಗ್ರೇಟಾ ಥನ್‍ಬರ್ಗ್' ಎನ್ನುವ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿ, ಅವಳು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಹೋರಾಟದ "ಇಂದು ಭೂಮಿಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ದಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ದಹಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಧರಣಿ ಕುಳಿತು ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದ ರೀತಿ ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಮುಂದೆ ಇರುವ ವಾಸ್ತವ ಸಂಗತಿ.

    ಚಿಪ್ಕೋ ಚಳುವಳಿಯ 'ಸುಂದರಲಾಲ ಬಹುಗುಣ' ಅವರ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನಮ್ಮ ಭೂರಮೆಯ ಒಡಲು ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಾಗಿ ಇಂದಿನ ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಅವರ ಆದರ್ಶ ಗುಣಗಳು ಶ್ರೀರಕ್ಷೆಯಾಗುವದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಭೂಮಿ ಇರುವುದು ನಿಮಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಇದೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು  ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.ಭೂಮಿ ನಮಗೆ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಾನವ  ತನ್ನ  ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ  ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ  ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಮನಬಂದಂತೆ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಹಾರ ಅರಸಿ ನಾಡಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ.ಇದಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯ ನಾಶದಿಂದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ  ನೀರಿಗೆ ಬರ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಳಿದು ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹೊಗೆ ಉಗುಳುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ  ಜಲ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದಾಗಿ  ಹಲವು ತರಹದ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಉಷ್ಣತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ದಿನೇ ದಿನೇ  ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಹಿಮಗಡ್ಡೆಗಳು ಕರಗಿ ನೀರಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಓಜೋನ್ ಪದರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲೂ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ನಶಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಭೂ ಕಂಪನದಂತಹ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ. ವಾಯು, ಜಲ, ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ರೋಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಮಾನವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಅವಾಂತರಗಳು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇರುವುದೊಂದೇ ಭೂಮಿ. ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ವಾಸ್ತವ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಅರಿಯಬೇಕು. ಇರುವ ಭೂಮಿ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆಲ್ಲೋ ಅನ್ಯಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ  ಭೂಮಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸುವುದು ಅಸಂಬದ್ಧ. ಇರುವುದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ವಿನಃ  ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು.

ಇದನ್ನರಿತು ಇಡೀ  ಭೂ ಪ್ರದೇಶ  ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು  ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಈಗಿರುವಂತೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ  ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು  ಕುರಿತು ಭೂ ದಿನದಂದು  ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ  ನಾಗರಿಕನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅನುಪಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮೆಲರ ಹೊಣೆಯಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ:

>ನೀರಿನ ಮಿತ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು.

>ಊರಿಗೊಂದು ವನ ಬೆಳೆಸುವುದು.

>ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗದಿರುವ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

>ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಜಾಗವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಣ್ಣು, ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು.

>ಒಣ ಹಾಗೂ ಹಸಿ ಕಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ  ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನೀಡುವುದು.

>ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ  ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ  ಕೈಚೀಲವನ್ನೇ ಒಯ್ಯುವುದು.

>ಮಳೆಯ ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದಿರಲು ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇಂಗು ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತೋಡಿಸುವುದು.

>ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಾರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು.

>ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. 

>ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವುದು.

>ಶುಚಿತ್ವದ ಕಡೆ ಆದ್ಯ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು.

>ಭೂ ಸಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಹೊಲ, ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.

>ಮಳೆಯ ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪೋಲಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಚೆಕ್ ಡ್ಯಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.

>ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು. 

>ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತ ವಾಹನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

>ಬೆಳೆದ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಕಡಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

>ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾಗೃತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು.

>ಆದಷ್ಟೂ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು. 

#2025 ರ ವಿಶ್ವ ಭೂಮಿಯ ದಿನ  ಥೀಮ್:

ಭೂಮಿಗೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭೂ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಧೈಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

'ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ, ನಮ್ಮ ಗ್ರಹ' (Our Power, Our Planet) ಎಂಬುದು 2025 ರ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಈ ಥೀಮ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಕಂಪನಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ನಡುವೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡುವುದನ್ನು  ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. 

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ "ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ದುರಾಶೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ." ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರ ಭೂರಮೆ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಮಾತಾಗಿದೆ. ನಾವು ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ  ಪ್ರವಾಹ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿ, ಸುನಾಮಿ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಭೂಕಂಪನ ಹಾಗೂ ಮಾನವನ  ದುರಾಸೆಗಳು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಕೋಪ ನೆತ್ತಿಗೇರಿದಂತಿದೆ ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನರಿತು ನಾವು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಏನಾದರು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದಿದ್ದರೆ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುವಂತಹ ಅರಿವು ನಿಮ್ಮದಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯ. ಏನಂತೀರಿ ತಾವುಗಳು? 

 

ಕೋಡು: ಸೋಜಿಗವಿದೆ! ನೋಡು !

 

                                             ಕೋಡು: ಸೋಜಿಗವಿದೆ! ನೋಡು !

                              ಲೇಖಕರು : ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ

                              ವಿಜ್ಙಾನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ವನ್ಯ ಜೀವಿ ತಜ್ಞರು

 

ಕೋಡು, ಅದೇನು ರಚನೆ! ಅದೇನು ಪರಿ! ಇದರಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಷಯವಿದೆಯಾ ? ಎಂದು ಅನ್ನಿಸದೇ ಇರದು. ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತೇವೆಯಾ? ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆಯಾ? ಅವು ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾಡಿಲಾಗಿವೆ? ಎಷ್ಡು ವರ್ಷವಿರುತ್ತವೆ? ಕೋಡುಗಳ ರಚನೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ? ಕೋಡುಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಇವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇಣುಕಿ ನೋಡುವ ಬನ್ನಿ.

 ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ಓತ ಮತ್ತು ಟಗರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಕೋಡು(ಕೊಂಬು)ಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವು ತಳಿಯ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಂತಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಎಮ್ಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕತ್ತಿಯಂತೆ ಬಾಗಿರುವ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಮೇಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಕಟುಕನ ಕೈಗೆ ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಐದಾರು ಇಂಚಿನ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಟಗರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಡು ಇದ್ದರೆ ಕುರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಯಲ್ಲಿ, ಉಹೂ..ಇಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡುಗಳು ಬೆಳೆದರೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡುಗಳು ಬೆಳೆಯದೇ, ಕೋರೆಹಲ್ಲಿನ (ದಂತ) ದಾಡೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆಲ ಮುಟ್ಟುವವರೆಗೆ ಬೆಳೆದುಬಿಡುತ್ತವೆ.

 ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ಅವೆ ಜಿಂಕೆಗಳು. ಇವುಗಳ ಕೋಡುಗಳು ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂತೀರಾ? ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳ ಕೋಡುಗಳು ಹುಟ್ಟುವಾಗ ದಪ್ಪನಾಗಿಯೂ, ಮೃದುವಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೂ ಆಗಿವೆ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ! ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ದನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೊಂಬು ಕೆರಟಿನ್‌ ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಿರುವ ಮೃದುವಾದ ಮೂಳೆಯ ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಾನವನ ಉಗುರು ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೋಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೆ ವಿನಃ ಹೆಣ್ನು ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಗಂಡು ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ʼಸ್ಟ್ಯಾಗ್‌ʼ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವೂ ಇದೆ. ಕೋಡುಗಳನ್ನು ಉದುರಿಸಿದಾಗ ಗಂಡು ಜಿಂಕೆಯೂ ಸಹ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ.ಕಾಡುಕುರಿಗಳಲ್ಲಿ (ಬಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ಡೀರ್‌ ಅಥವಾ ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ) ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕೋಡು ಬೆಳೆದರೆ ಮೌಸ್‌ ಡೀರ್‌ (ಇಲಿ ಮೂತಿಯಂತೆ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಜಿಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡುಗಳು ಇಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿರುವ ಕೊಂಬು ನೇರವಾಗಿಯೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ತಿರುಗಿಸಿದಂತೆಯೂ ಇದೆ.

  ಜಿಂಕೆಗಳ ಕೋಡು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಮೃದುವಾದ ತುಪ್ಪಳದಂತಿರುವ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ ಫರ್‌ ನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಸಮೃದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಬೆಳೆಯುವ ಕೋಡಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಡುಗಳು ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಮರದ ಕೊರಡಿಗೆ ಉಜ್ಜಿ ಉದುರಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಉದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕೋಡುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಉದುರಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾದರೂ ಸತ್ಯ. ಮಗು ಜನಿಸಿದಾಗ ಇರುವ ಒಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿ ಐದಾರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉದುರುವಂತೆಯೇ ಇರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಮತ್ತೆ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೋಡು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಂಟ್ಲರ್ಸ್‌ (antlers)ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೊಂಬು ಉದುರಿಸದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಂಟಿಲೋಪ್ಸ್ !‌ ಏಕೆಂದರೆ, ಇವುಗಳ ಕೊಂಬುಗಳು ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಟೊಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ ಜಿಂಕೆಗಳದ್ದು ಟೊಳ್ಳಾಗಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಕೊಂಬುಗಳಾಗಿರುವುದು.

ಕೋಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಜಿಂಕೆಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಜಗಳವಾಡುವಾಗಲೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉದುರಿದಾಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮೂಲವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಈ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಕುಡುಗೋಲಿನಂತಹ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಹಿಡಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು! ಆದರೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವಾಗತವೂ ಹೌದು.